Reisverslag Mexico: Mexico Zelf Samenstellen

Go West" ... oftewel Mexico! (30-10-2011)

Voilà se, na ongeveer één jaar "hard" werken, zijn we weer weg...
De afgelopen jaren trokken we naar Azië maar dit jaar volgen we het advies van de Zangeres Zonder Naam: "Mexico, Meeeeexiiiiicoooo"!
Zondag zijn we weg! We vliegen vanuit Brussel naar Frankfurt om vandaar uit direct richting Mexico City te vliegen. We blijven daar een 4-tal nachten en gaan dan met onze huurwagen de "Grote Maya Route doen". Die loopt via Oaxaca en San Cristobal de las Casas naar Palenque. Daarna verlaten we het berglandschap richting Noordkust (Merida) om vervolgens door te steken naar de Oostkust. En hier, in ¨Playa del Carmen" is het de bedoeling dat we gaan ... duiken! Tja, ne mens moet toch ook af en toe een duikske doen hé!?
Allé vooruit dat is het plan...!

Aankomst in Mexico City… (31-10-2011)

Tja, dat hadden jullie niet gedacht hé… al zo vlug nieuws van ons… ja, we hebben wifi op de kamer en het gaat nog vlot ook… net zoals alles tot nu toe! Maar laat ik beginnen met het begin…

We vertrokken op zondagmorgen om 7u richting Zaventem. We zouden gaan vliegen met Lufthansa. Eerst op Frankfurt en daarna rechtstreeks naar Mexico City. So far so good. Op tijd in Zaventem, op tijd in Frankfurt en na ongeveer 2 uur tussenlanding weile weer weg ?
Wij hadden ons van Lufthansa meer voorgesteld… “Deutsche grundlichkeid”. Ja, maar al op “Mexicaans tempo”. Eerst prangen die Duitsers ons op een rij van 4 op de middelste stoelen met links en rechts een rustige Mexicaan die van heel de vlucht niet beweegt. Daarna steken de hostessen en de stewards zich gedurende heel de vlucht weg zodat je hen niet kan horen of zien. Gelukkige bewoog de “nevenzitter” van Ann wel af en toe en konden we op die manier aan de nodige drank geraken…. dan is een vlucht van 12 uur wel echt lang. Een tussenlanding zodat even de benen kunnen gestrekt kunnen worden was niet slecht geweest.
Maar ja… wie klaagt? We zijn op weg naar het “land van mijn dromen” zoals de Zangeres Zonder Naam zo mooi (?) bezingt!
De klok werd ondertussen in België teruggezet en nu moeten er nog een aantal uurtjes bij. In totaal 7 uur verschil… Tja wij zijn dus allemaal “jonger” in Mexico… aha… nu snappen we het liedje!
Rond 19u plaatselijke tijd landen we en het was er al donker… en … behoorlijk fris (18°C). Mexico City ligt ongeveer 2000 m hoog en dat zal er voor iets tussen zitten.

Ron, de Nederlandssprekende gids van het reisbureau NRV waar we onze rondreis geboekt hebben, staat ons al op te wachten. Hij regelt een (grote) taxi en even later arriveren we al bij Hotel Regente, vlak bij de Paseo de Reforma, een van de bekendste straten in Mexico City. We laten ons in het kort alles even uitleggen maar besluiten morgenvroeg om 10u af te spreken voor meer uitleg en nuttige tips. De nodige papieren worden ingevuld en voor we het weten liggen we onder de wol… slapen… dat zal ons deugd doen! Thuis in het nu al ongeveer 06u’s morgens.

Na een niet zo denderende nachtrust (jetlag) staan we om 8u30 al aan het ontbijt. Tja, dit ziet er goed uit: buffet! In de hal van het hotel staat een soort altaartje opgesteld, speciaal ter ere van Allerheiligen en Allerzielen. Mexico is voor het grootste deel Katholiek en ook deze 2 feestdagen worden hier grondig “gevierd”. Zij bekijken het wel iets anders: op 1 November komen de kinderzielen terug naar de aarde en laten zij hun hier verwennen door allerlei snoepgoed en kinderdrankjes die speciaal voor hun op het altaartje staan. Op 2 November worden deze kinderzielen vergezeld van de volwassen zielen. Voor hen staat er naast lekkernij vooral bier, tequila en sigaretten klaar… het is maar hoe je alles bekijkt, niet?
Iedereen loopt verkleed en ook in het hotel doen ze vrolijk mee met Halloween.

Na het ontbijt overlopen we nog even met Ron de belangrijkste items en hij loopt nog even met ons mee, richting Paseo de Reforma. We wandelen voorbij het auto verhuurbedrijf Europcar richting Chapultepec en verwonderen ons over het rustige verkeer en de propere straten! Alles ziet er netjes en verzorgd uit en iedereen knikt vriendelijk goedendag “buenas dias”. We staan stil bij verschillende kraampjes waar ze eten bereiden: gebakken maïs, tortillas, vers geperst sap,… hier bestaan zelfs nog schoenvegers! (Tja merkte Gerda op, in Cambodja of de Filippijnen hebben ze dat niet nodig want daar loopt toch iedereen op teenslippers). Hier dus wel! De Mexicanen zijn een fier volk dat netje afgeveegd in pak met (gepoetste) lederen schoenen rond loopt, vriendelijk lachend en absoluut niet opdringerig.
We lopen over een brede Paseo de Reforma die prinses Charlotte, dochter van één van de Belgische koningen en getrouwd met Maximiliaan van Oostenrijk had laten aanleggen, naar voorbeeld van de Champs Elysées in Parijs. Zij wilde de grootsheid van Europa naar Mexico City halen en deze “Paseo” leek haar de ideale oplossing. Wij kijken onze ogen uit: een mooie brede laan met verschillende rotondes, die al dan niet langs 2 kanten genomen worden en met op elke rotonde een standbeeld verwijzend naar de grootsheid van hun rijk.
Chapultepec ligt aan het westelijke uiteinde van de mooie brede laan en was in de precolumbiaanse tijd een heilige plaats. Ooit woonden hier de Azteekse keizers, nu doet het dienst als park. Deze groene long van Mexico City is de ideale plaats om te ontsnappen aan de drukte van de stads. Jammer genoeg is het park vandaag gesloten wegens opruimwerken … morgen misschien?
We draaien en gaan terug langs de andere zijde van de Paseo de Reforma richting Zocalo, of Plaza de la Constitution. Dit is een van de grootste pleinen van Amerika en midden op het plein wappert de Mexicaanse vlag. Nu staat het hele plein vol met papier maché beesten uit de mythologie, ook allemaal ter gelegenheid van Allerheiligen en Allerzielen. Op 3 plaatsen in Mexico zou dit feest enorm gevierd worden en dat zou morgen hier zijn, in Mexico stad. Met praalwagens van papier maché en ijzer. Super kleurrijk en zeer leuk gemaakt. We lopen kort tussen deze praalwagens door want wij willen richting Nationaal Paleis en Templo Mayor. Deze gebouwen zijn vlak naast het Zocalo gelegen en een wandeltocht brengt je in no time naar alle attracties. Doeme… ook het Templo Mayor is gesloten. Dit schuiven we dan samen met het Nationaal Museum maar op tot woensdag, geen probleem. We lopen verder over het plein en bekijken de Cathedral Metropolitana. Deze is wel open ? we lopen verder langs het prinsbisschoppelijk paleis en komen ergens in een gezellig straatje terecht met een superleuk binnenplaatsje om te eten (tja want ondertussen is het al 14u gepasseerd). We proberen de plaatselijke keuken en ook die valt alvast mee: lekker en vooral niet duur! We hebben ondertussen ook al heel wat plaatselijke biertjes geproefd en zijn en nog niet uit welk het beste is… morgen moeten we zeker verder proeven ??
We lopen terug richting hotel en passeren ondertussen verschillende marktkraampjes waar allerhande prullaria te koop worden aangeboden. De weinige toeristen vallen op en de hoeveelheid aan bedelaars is gering. Neen, dit is totaal niet te vergelijken met Phnom Pehn of Bangkok. Ook geen smog of getoeter, wel veel verkeerslichten en veel rotondes. Ja, onze eerste indruk is oké.
Vandaag kruipen we er vroeg in want het uurverschil krijgen we precies niet zo gauw weg gewerkt. Morgen gaan we naar Teothihuacan, op ongeveer 50 km ten noord oosten van Mexico City. Deze stad zou enkele van de opmerkelijkste bouwwerken bevatten die ooit door een oude beschaving zijn opgericht. We zijn benieuwd…

Teotihuacan… (01-11-2011)

1 november: Allerheiligen … dag van de doden…
Om een beetje in de sfeer te blijven, bezoeken we vandaag Teotihuacan… (ne mens moet al gedronken hebben om deze plaats te kunnen uitspreken, zwijg stil onthouden ?).

Teotihuacan is dé archeologische vindplaats op ongeveer 50 km ten noorden van Mexico City. Er is weinig bekend over het volk dat rond het jaar 100 v.C. met de bouw van Teotihuacan begon en dat tegen 700 n.C. de stads om raadselachtige redenen weer verliet. Teotihuacan betekent “huis der Goden”. Het waren de Azteken die de stad zo noemden, toen ze die enkele honderden jaren later ontdekten. Ze maakten er een bedevaartsplaats van, want ze waren ervan overtuigd dat hier de goden bij elkaar waren gekomen om de kosmos in beweging te zetten. Teotihuacan was ooit de hoofdstad van het grootste precolumbiaanse rijk en ooit was het de grootste stad van het continent. Op zijn hoogtepunt was het zelfs één van de grootste steden ter wereld!

De Azteken waren in de eerste plaats een buitengewoon efficiënte militaire macht en tijdens hun veldtochten vergrootten ze niet alleen hun gebied maar namen ze ook mensen gevangen die ze dan voor mensenoffers verwierven. Eind 15de eeuw waren ze het machtigste staat van het land geworden en hun Koninklijke raadgever verklaarde dat de Azteken het uitverkoren ras vormden die ervoor moesten zorgen dat de zon langs de hemel bleef bewegen.
De Azteken vereerden honderden goden, maar hun belangrijkste god was deze van de zon en van de oorlog. Elke beslissing werd door deze goden beïnvloed en hun beruchte wreedheid en bloeddorst werd door deze beslissingen geïnspireerd. Om de god te helpen in de strijd tegen de krachten van de duisternis en om ervoor te zorgen dat elke morgen de zon zou opkomen, voedden de Azteken de goden met bloed en harten van mensen. Ze voerden ook constant oorlog om zo aan mensenoffers te kunnen geraken….
Ja, wie herinnert zich niet Apocalypto, een film van Mel Gibson… In deze film wordt het verhaal verteld van een stam die ergens in de bossen leeft. Een bepaalde groep Azteken stoot tijdens hun veroveringstocht op deze stam. Ze vermoorden de oudsten op gruwelijke manier, verkrachten de vrouwen en laten de kinderen achter bij het platgebrande dorp. De sterkste mannen worden aan elkaar gebonden en naar hun Rijk vervoerd waar ze dan blauw geschilderd worden. Tijdens de ceremonie worden dan, onder luid applaus en geroep van de menigte, de mannen in ruglig vastgebonden en op de top van een tempel wordt dan op aangeven van de medicijnman levend het hart uit hun lijf gerukt en omhoog gestoken richting zon. Het mannenlichaam wordt dan onthoofd en het hoofd wordt de lange tempeltrap naar beneden gerold. Beneden worden de hoofden op spiesen gestoken zodat de goden kunnen zien hoeveel mensenoffers er al gedaan werden. De dode lichamen worden daarna ook langs dezelfde trap naar beneden gerold om te belanden op een “mensenhoop”…. Wreed! En dit alles om de zon aan te hemel te laten schijnen?!

Nu,… vandaag schijnt de zon sowieso voor ons (en zonder mensenoffers ?) en wij gaan, na het ontbijt, op zoek naar een taxi. We gaan ons laten brengen naar het Noord-Station voor de bussen (Terminal Norte) om van hieruit richting Teotihuacan te gaan met een lijnbus. Je kan deze uitstap ook georganiseerd doen maar dan zit je rond de 45 USD per persoon. Goede avonturiers als we zijn ?, gaan we dit natuurlijk op eigen houtje doen!
De taxi wordt dadelijk gevonden aan het hotel en aan een gezapig tempo (en voor slechts 130 peso!) rijden we richting Estacion del Norte. Hier kopen we een ticket naar de “Pyramids” en we zijn toch zo een slordige 36 peso kwijt (ongeveer 2 euro)… We hebben nog 5 minuten want de bus vertrekt op perron 7 uitgang 8. We lopen en halen de bus met gemak. Weinig toeristen en een prima bus met airco. We zijn nog maar net aan boord of ze vertrekt, richting Noorden. Na ongeveer een klein uurtje rijden stoppen we aan “entrada 1” van Teotihuacan. We vragen even of hier de bus straks ook stopt… yep, op dezelfde plaats en om het kwartier ongeveer. Super! We lopen richting ingang en het valt ons weer op dat hier weinig toeristen rondlopen… hier en daar wat Mexicaanse toeristen maar geen Belgen, Duitsers en geen… Hollanders (en die kom je normaal gezien toch overal tegen hé ?)… Voor onze inkom betalen we 51 peso (een dikke 3 euro!) en voor we het weten zijn we binnen in de site.

Omdat we langs ingang 1 binnen komen staan we dadelijk voor “La Ciudadela”. Dit complex was bestemd voor de eredienst en bestuurlijke aangelegenheden. De Spanjaarden noemden het “de Citadel”. Zij dachten dat het een versterkt kasteel was maar het diende waarschijnlijk als residentie van de hoogste gezaghebbers van de stad. La Ciudadela is omgeven door 4 enorme, 390 m lange muren met daarop 15 piramiden. Binnen de muren bevinden zich verschillende gebouwen waaronder de “Templo de Quetzalcoatl (tempel van de gevederde slang). De tempel is gebouwd uit enorme blokken steen en bij de inwijding werden er 260 mannen en vrouwen geofferd, allemaal rijkelijk getooid en de handen op de rug gebonden. Ze werden individueel begraven of in groepen van 4,9,12,18,of 20, sleutelgetallen van de kosmogonisch kalender. De tempel dankt zijn naam aan de bas-reliëfs. Op de gevel zijn afwisselend koppen van de gevederde slang en grote vierkante koppen te zien.
We verlaten de Citadel en begeven ons op de dodenweg, een monumentale weg die van noord naar zuid loopt, 40 m breed is en ongeveer 4 km lang is. Hij verbindt de Ciudadela met de Piramide de la Luna. Onderweg worden we aangesproken door verschillende verkopers van souvenirs, maar we tonen weinig of geen interesse en zij dringen niet aan… fijn!
De zon staat ondertussen bijna op zijn hoogst en truien worden uitgetrokken. We steken de rivier over en betreden een monumentaal stuk met 5 pleinen met trappen die de contouren van het terrein volgen. Vroeger moeten hier ganse wijken gestaan hebben, met overal winkeltjes, huizen en luidruchtige mensen… nu is het er rustig en kalm. We passeren de piramide del Sol maar besluiten eerst de Piramide de la Luna te beklimmen. Hier zou je een prachtig zicht hebben over de hele site (en… die lijkt minder hoog dan de piramide del Sol en dus makkelijker als eerste klim van de vakantie…). We beginnen vol goede moed maar moeten toch regelmatig stoppen om bij te komen. Op 2000 m hoogte is dit geen evidentie meer!
Eenmaal boven wordt onze moeite beloont: superzicht over heel de Dodenweg en heel de site! Prachtig! Nadat we zijn uitgehijgd, terug naar beneden, via (zeer) steile trappen. Maar goed dat hier een soort trapleuning gemaakt werd…
Eenmaal beneden bezoeken we het Palacio de la Quetzalpapalotl, dat pas in 1962 werd blootgelegd. De kolommen van de patio zijn versierd met adelaars en vlinders. Het was ongetwijfeld de residentie van de priesters die dienst deden op de Piramide van de Maan. De zalen achteraan zijn verfraaid met muurschilderingen, gewijd aan de regen.
We verlaten dit paleis en besluiten toch maar een poging te wagen om de Piramide del Sol te beklimmen… De Piramide van de Zon is een van de hoogste piramides van de wereld, samen met die van Cheops in Egypte. Ze zou gebouwd zijn tussen 100 en 650. Archeologen denken dat er in de plaats van de 5 hoofdgebouwen die na de opgravingen blootgelegd werden er eigenlijk maar 4 zouden moeten zijn. Dat verklaart ongetwijfeld waarom de verhoudingen minder goed zijn dan die van de Piramide van de Maan. Bovenop stond een tempel met een beeld, dat in de Koloniale tijd werd verwoest.
Amai, wat een klim! Maar we houden vol, moedig als we zijn. We “moeten” regelmatig stoppen en wij zijn echt niet de enigen… de trappen van de piramide gaan recht omhoog en naar beneden kijken is (voor mij althans) geen optie! Eenmaal boven: geweldig! Je staat echt op het hoogste punt en ziet de dodenweg voor je door lopen. Nu nog naar beneden ?
Eenmaal beneden gaan we terug richting ingang en lopen eerst nog even binnen in het museum. Dit museum ligt midden in het groen en bevat talrijke voorwerpen die hier gevonden werden (dodenmaskers, vazen van aardewerk, beeldjes,…) Als afsluiter bekijken we een maquette van de stad en het graf van 9 geofferde mannen en 4 vrouwen…. Het museum laat een goed verzorgde indruk na en alles is piekfijn voorgesteld en de toegangsprijs is … inbegrepen in ticket ?
We verlaten de site via een mooie, rode landweg met links en rechts cactussen en struiken (echt Mexico zoals je het je voorstelt) om uiteindelijk te belanden in het enige restaurant bij ingang 1. Hier eten we een heerlijke maaltijd maar vooral de frisse pint smaakt!
We verlaten de piramides en bijna onmiddellijk komt de bus aangereden richting Mexico-City. Dit gaat supervlot. We stoppen opnieuw aan terminal Norte en voor we het weten zitten we al in de taxi richting Hotel Regente. Heel deze uitstap is prima zelf te organiseren en voor weinig geld. Wij betaalden ongeveer 20 euro per persoon (eten, vervoer en toegangsticket inbegrepen).

Mooi rood verbrand stoppen we aan ons hotel, tijd voor een verkwikkende douche en smeren, smeren en nog eens smeren! De zon heeft ons toch verrast vandaag ?
Morgen is onze laatste volledige dag in Mexico City. We gaan waarschijnlijk de “toeristbus” nemen die ons naar de belangrijkste plaatsen in de stad gaat brengen…
Hasta Manana (tot morgen)!

Het Antropologisch museum en de Turibus… (02-11-2011)

We hebben besloten om zeker tijdens onze laatste dag in Mexico City het Antropologisch Museum te gaan bezoeken. De beste manier om dit museum te bereiken moet de “Turibus” zijn.
De Turibus is een toeristische bus die ongeveer om het half uur rijdt en 2 verschillende lussen aandoet: route 1 het “Circuito Chapultepec Centro Historico” en route 2 het “Circuito sur”.
We weten dat deze bus ergens aan het Fiestamericana stopt maar waar juist moeten we nog even uitzoeken… een gedienstige krantenverkoper probeert in zijn beste Spaans uit te leggen waar we moeten opstappen. Wij begrijpen het zelfs ? Hij is ongerust en volgt ons tot we op de juiste plaats staan bij het plaatje Touribus stop 7. Hij zwaait en wij zwaaien terug… tot nu toe nog niks gemerkt van corrupte of strenge, afstandelijke Mexicanen… integendeel! Iedereen is gedienstig en iedereen wil ons verder helpen.
We stappen op de bus en krijgen dadelijk een soort pukkelpopbandje (festivalbandje) aan de pols. Dit geldt als ticket voor de hele dag (van 09 u tot 21u) en omdat het vandaag feestdag is betalen we 145 peso in tegenstelling tot de 125 van andere dagen. Maar niet getreurd, met ons “oortjes” in de hand (en een kaart van de 2 routes) stappen we naar de bovenverdieping. Dit is een open bus met zitplaatsen. Iedereen heeft de kans van in Engels of Frans de rit te volgen via een privé radiootje per zitplaats. Super goed geregeld. Je kan af- en opstappen waar je wil zolang het maar aan een Turibus-stop is. We besluiten route 1 te volgen en komen opnieuw langs het Zocalo, dat er van op de bus al even mooi uitziet. Nu heb je echter een beter overzicht en kan je alles van bovenuit bekijken. We rijden opnieuw langs het Koninklijk Paleis en vervolgen onze weg richting Bosque Chapultepec. (stop 17)
De “sprinkhanenheuvel” deed al ten tijde van de Azteken dienst als “groene zone”. Nu is het het grootste park van Mexico Stad. Het heeft een oppervlakte van 4 km2. Binnen in het park bevinden zich de zoo, meren, het huidige presidentieel paleis en het oude presidentieel en Keizerlijk paleis alsook vele musea. En hier moeten we zijn: het Antropologische Museum!
We betalen onze inkom (51 peso) geven onze rugzakken af en stappen binnen in een van de mooiste en beroemdste musea ter wereld. Dit museum werd in 1964 door Vasquez gesticht en het herbergt wereldvermaarde vondsten uit het precolumbiaanse Mexico. De centrale patio van het museum wordt bijna in zijn geheel overdekt door een 84 m lang gewelf dat rust op 1 enkele pilaar van 11m hoog! Dit gewelf is misschien wel het grootste betonnen bouwwerk ter wereld dat door 1 zuil wordt gedragen. We lopen door de 12 zalen op de begane grond waarvan de eerste 7 zalen in een chronologische volgorde zijn gerangschikt. De volgende 5 zalen zijn gewijd aan de verschillende streken in Mexico, waarvan er één is gereserveerd voor de bijzondere Maya-beschaving. Op de bovenste verdiepingen zien we zalen met verzamelingen van kostuums, huizen en gebruiksvoorwerpen van de 56 nog bestaande inheemse culturen.
Dit was de moeite waard! Mooie zalen met verzorgde tentoonstellingen. Er stond dan ook op elke hoek een bewaker en overal werd de vloer geveegd. We nemen een korte break in het restaurant en besluiten de Turibus verder te nemen richting Zona Rosa, de uitgaansbuurt (want onze magen beginnen te reclameren). We zitten wat vast in het drukke verkeer en de tocht naar de Zona Rosa duurt langer dan verwacht…. We stappen dan maar sneller uit en duiken de eerste beste eetgelegenheid binnen: super lekker en vooral super veel!
We vervolgen onze weg richting Stop 4 en twijfelen of we hier zouden overstappen op Tour 1 maar ondertussen is het al laat geworden en vooral frisjes. We stappen dus maar af en lopen het kleine stukje naar het hotel. Lekker warme douche en de plannetjes voor morgen bekijken.

We verlaten morgen Mexico City met een vreemd gevoel: iedereen had ons bang gemaakt! Het zou er corrupt zijn, de mensen onvriendelijk, vuil, smog, druk verkeer,… Nu, van dit alles hebben wij weinig gemerkt! Mexico City is in de eerste plaats een metropool met een uitzonderlijke architectuur en een bijzonder historisch centrum. De verkeerswegen zijn breed en overal staat politie en bewaking. Alles lijkt zeer goed geregeld… de gebouwen zijn imposant en het centrale plein is enorm. In Mexico stad vind je alles: een bruisend nachtleven (waar wij te moe voor waren ? ), prachtige winkels, bijzonder musea, een mooie groene long, straatkraampjes, eettenten, taxi’s, bussen en in onze ogen… weinig toeristen…. En heel vriendelijke Mexicanen!

Morgen… ja morgen dan gaan we “zelf” rijden richting Puebla…
Buenas Noches (Goede Nacht) …

Van Mexico City naar Puebla met de wagen… (03-11-2011)

Yes, vandaag is hét moment om onze theorie in praktijk om te zetten… we gaan met een huurwagen naar Puebla, een stad op ongeveer 130 km van Mexico City.
Na het ontbijt gaan we richting verhuurbedrijf (Eurocar) op 10 minuten te voet van ons hotel. We hebben een wagen gehuurd (type Crysler – monovolume) om een trip van ongeveer 3000 km mee af te leggen. We hebben speciaal een grotere wagen gevraagd bij het reisagentschap omdat we anders met onze koffers geen blijf weten… en goede reizigers als we zijn, hebben we natuurlijk alleen het hoogst noodzakelijke bij ?. Terwijl we staan te wachten, rijden ze een grote witte bestelwagen (type Renault Traffic) voor… wij blijven geduldig wachten op onze Crysler totdat de dame in kwestie ons verteld dat zij geen Crysler te beschikking hebben… das straf! Eén jaar geleden een grote wagen besteld (en bijbetaald!!) en uiteindelijk hebben ze geen grote wagen voorradig! We bekijken de Renault Traffic en besluiten dat dit niet het type wagen is waar we 10 dagen mee willen rondrijden: plaats voor 8 ja… maar groot! Probeer dat maar eens te parkeren in de kleine straatjes van Mexico… en bovendien kan je je bagage niet veilig wegsteken in de kofferruimte maar blijft ze altijd zichtbaar. We gaan er nu wel van uit dat niet iedere Mexicaan een dief is maar je moet toch op je tellen passen en het niet uitlokken als het niet nodig is! We reclameren en vragen naar de gereserveerde wagen. Nada… en ja ook al is ons Spaans niet zo goed: “Nada”, betekent “niks, noppens, nul,”…. Tja, wat nu? Op dat moment brengt een andere huurder zijn VW Bora terug uit verhuur. We bekijken de wagen (en elkaar) en besluiten dat dit (als de koffer groot genoeg is voor onze “minimale” bagage) een betere optie is dan de Renault Traffic. We overleggen met de dame in kwestie en na wat heen en weer getelefoneer is de zaak geregeld: we krijgen deze wagen mee, we mogen hem een dag langer houden (ter compensatie van ons ongemak) en het verschil in huurprijs tussen de 2 categorieën wagens wordt vergoed door hen… We vragen om alles op papier te zetten, inspecteren de wagen, tekenen de papieren en installeren onze GPS (waarop we thuis het stratenplan van Mexico gedownload hebben… slim hé!)
We rijden richting hotel, checken uit, en weile weg… alle vooruit (met minstens 3 uur vertraging zijn we uiteindelijk weg). “Ons Emma” (de GPS) weet vrij snel waar ze zit en leidt ons vlot door Mexico City! Ron had voorgesteld om een taxichauffeur op kop te laten rijden om Mexico te verlaten maar neen, wij hebben ons Emma, in het Vlaams nog wel ? en ons Emma weet de weg ?
We verlaten Mexico city en begeven ons naar de Cuote (de betaalroute) om sneller op onze bestemming te zijn. Ron heeft ons de raad gegeven om, indien mogelijk, deze tolwegen te nemen omdat zij minder verkeer bevatten, beter onderhouden zijn en sneller zijn. 2x Betalen we tol en daar verschijnt: “Puebla” al.
Puebla ligt op 2200m hoogte en is allesbehalve een bergdorp met zijn 2,5 miljoen inwoners. Het is de 4de grootste stad van Mexico. Puebla ligt onder de rook van 3 beroemde vulkanen en het centrum staat op de lijst van werelderfgoed. De stad is een perfect dambord en de oude straatnamen zijn vervangen door een systeem van nummering en ligging. Van oost naar west lopen de “avenidas” en de noord- en zuidwegen worden “calles” (straten) genoemd. De Avenida 5 de Mayo is de grote winkelstraat.
Ons Emma doet haar uiterste best maar zij heeft toch wat moeilijkheden met avenidas en calles. Ook is het voor haar niet duidelijk dat sommige straten eenrichtingsverkeer zijn. We blijven in cirkeltjes draaien en besluiten uiteindelijk toch maar de weg te vragen… de Spaanse uitleg was moeilijk te verstaan maar we zitten sowieso in de buurt (de buurt van het oude centrum moeten we hebben). Ons Hotel, hotel Senoral, ligt in de Calle Norte en ons Emma blijft ons naar links en rechts sturen… we vinden het niet zo dadelijk: nergens een bordje van het hotel, nergens reclame, nada, helemaal niks… We besluiten nog één maal te vragen en ja… aqui izquirda y 200 metros (hier naar links en 200 m verder) allé vooruit… uiteindelijk geraken we er! Geen reclamebord te zien! Dit hotel is moeilijk te vinden, amai nie… Ons Emma vond beter de weg “uit” Mexico City dan “in” Puebla! We stoppen voor de deur. De parking ligt naast het hotel. Sleutel van de wagen even afgeven (want hier parkeren de Mexicanen “zelf” jouw wagen in de parking”). Ander land, andere gewoonten…
We gaan de mooie, moderne hal van het hotel binnen. Het inchecken is zo gebeurd en even later zitten we aan de serveza (bier) ? en die smaakt behoorlijk goed na zo een lange dag!
’s Avonds verkennen we nog even Puebla “bij Night” en we merken dadelijk dat dit een mooie, opvallende stad is, vol leven en vol activiteiten. Morgen gaan we naar de piramides van Cholula, op 12 km van Puebla. We hopen daarna nog genoeg tijd over te hebben om Puebla zelf te bekijken…

Bezoek aan Cholula en het stadscentrum van Puebla… (04-11-2011)

Vandaag programmeren we ons Emma op Cholula, een klein dorp op 13 km van Puebla. En ja… onze GPS weet de weg! Snel leidt ze ons tot aan het dorp. We willen hier de grootste piramide van Mexico gaan bezoeken (450 m aan de voet en 65 m hoog!). Deze piramide is qua inhoud groter dan die van Cheops. Alleen…. Jammer dat je hem bijna niet kan zien: hij is bijna volledig overwoekerd door bomen en struiken. Dat was ook al zo toen Cortes in de jaren 1500 in Cholulu aankwam. Hij was bang in een hinderlaag te vallen en gaf toen de opdracht de stad, die toen al bijna 100.000 inwoners telde, te verwoesten. Duizenden indianen werden afgeslacht. Cortes liet het “bouwwerk” op de heuvel (een Tolteekse tempel) afbreken en hiervoor in de plaats liet hij een kerk zetten. Deze kerk staat er nog steeds. We rijden Cholula binnen en volgen de bordjes “Zona Archeologica”. Ons Emma reclameert maar wij houden koppig vol, wij willen het pad vinden dat naar de top van de piramide van Tepanapa voert. Wij blijven de bordjes volgen maar moeten ergens niet goed opgelet hebben want voor we het weten zijn we de bordjes kwijt. In ons beste Spaans vragen we de weg… “Si”, we moeten terug, dan links en dan rijden we naar de tempel. Waar we juist naar links moeten is niet duidelijk want niemand spreekt hier Engels!? We doen ons best en na ongeveer 30 topas (verkeersdrempels om “u” tegen te zeggen!) denken we dat we links moeten… neen, te snel… terug…. Opnieuw topas en topas en topas. Wij moeten deze bulten op de weg (het lijken wel afgeplatte “bergen”) schuin nemen anders raakt de wagen aan de onderkant de bult! Nu, aan de olie te zien zijn wij niet de enigen die hier de bulten schijnen te raken… als ze zo een verkeersdrempels in België zouden leggen, braken de mensen die eigenhandig af! Niet te doen… zo hoog als die zijn en bovendien zijn ze totaal niet aangegeven! Levensgevaarlijk! Daarnaast valt het rijden in Mexico eigenlijk wel mee: het is hier rustiger dan bijvoorbeeld in Bangkok en het toeteren valt ook nog mee. De wegen zijn proper en goed aangegeven en het verkeer verloopt vlot. “Enrice” (Eric) doet aardig zijn best om zich aan te passen aan de Mexicaanse rijstijl en tot nu toe zijn we nog niet tegen gehouden door politie. Remember Cambodja! We waren nog maar net vertrokken met de brommer of we hadden al een bekeuring vast (1 dollar direct te betalen omdat we met de lichten aan reden - overdag nog wel!). Hier in Mexico staat op iedere straat hoek een politieman. Hij regelt het verkeer terwijl de rode lichten werken… fluit alsof zijn leven ervan af hangt en zwaait met zijn handen alsof we hem anders niet zouden zien staan. Maar … geen bekeuring. Trouwens, naar het schijnt zou je hier niet zo dadelijk een bekeuring krijgen maar draaien ze gewoonweg je nummerplaat van de wagen. Die kan je dan tegen betaling op het plaatselijk politiekantoor gaan ophalen. Bizar!
Goed, na ongeveer een half uurtje zoeken en vragen arriveren we aan de tempel; een vriendelijke “parkwachter” die al even hard met zijn armen zwaait als de politieagent, laat ons stoppen op “zijn” parking. Hij zal op de wagen letten… Hasta luega… (tot straks)!

We lopen richting tempel (of wat er van de tempel nog te zien is) en beginnen aan de klim omhoog. Onderweg nog maar een paar verkopers. We zijn nog vroeg, er zijn nog geen toeristen. Een oudere verkopen neemt de tijd om ons zijn koopwaar aan te prijzen: gedroogde en gefrituurde larven, sprinkhanen en torren. Dit zou een specialiteit van het district Puebla zijn. We proeven maar besluiten vriendelijk dat het niet ons ding is… nootjes (die hij ook verkoopt) zinnen ons meer ?. We lopen (allé neen, we stappen zeer langzaam ? ) omhoog richting de kerk en brengen een kort bezoek aan Nuestra Senora de los Remedios. Van op de top van de piramide hebben we een prachtig uitzicht op de omgeving: de vlakte van Puebla en de vulkaanketen. We lopen langzaam terug naar beneden en gaan op zoek naar de “tunnels” aan de Noordkant van de Piramide. Deze tunnels blijken echter niet meer toegankelijk sinds de aardbeving van een aantal jaren geleden. Een groot deel is ingestort en de rest is niet meer veilig voor publiek… Nu, niet geklaagd, op de hoek ligt een lekkere “Italian Coffee”. Eindelijk eens een lekkere tas koffie… als er iets is waar de Mexicanen niet goed in zijn dan is het in koffie zetten: veel te slap, veel te dun, zonder smaak …
We gaan terug naar de parking waar onze vriendelijke heer van ver op ons wuift: hier! Hier is jullie auto! En… hij staat er nog… en in goede staat… hij helpt ons weg (alhoewel de parking bijna leeg is en draaien van een bus zelfs mogelijk zou zijn) maar hij vindt dat hij ons voor die halve euro “moet” helpen. Zelfs “zwaaien” en “adios” hoort bij het ritueel. Echt, tot nu toe, geen onvriendelijke Mexicaan tegen gekomen. Geen corruptie, heel gedienstig en absoluut oprecht! We rijden verder richting meer. Op de kaart zagen we een meer in de buurt liggen en het lijkt ons een goed idee om eens rond dat meer te rijden en een aantal kleinere dorpjes te bezoeken. We rijden over x aantel topas (?) en komen bij het meer dat bijna volledig dicht gegroeid is met waterhyacinten. De lucht trekt dicht en dikke wolken pakken samen. We krijgen nog regen vandaag. We zoeken iets om te eten en uiteindelijk in Ticali vinden we een familierestaurant waar we uit het gesticuleren van de huismama kunnen begrijpen dat zij ons alvast pasta gaat serveren. Daarna kiezen we kip (omdat dat het enige is dat we verstaan uit haar snelle Spaans). We zitten in een gezellig, proper etablissement in het midden van het dorp en blijkt dat het eten nog lekker is ook. Als nagerecht een potje flan (met caramelsaus ?) Waarschijnlijk hebben wij de dagschotel gegeten. Twas lekker en absoluut niet duur (80 peso). We begeven ons naar de wagen. De nummerplaat hangt er nog op dus hebben we juist geparkeerd en wij terug weg richting Puebla. We willen nog tijdig hier aankomen om toch nog iets van Puebla te zien bij licht. Hoe dichter we komen, hoe dikker de lucht en ja… regen! Net zoals gisteren in Puebla. We zitten de regen even uit en gaan op zoek naar het achtste wereldwonder: Templo de Santo Domingo. De gevel van de Barokke kerk is nogal kaal maar het interieur is prachtig! De retabel en het hoofdaltaar bestaat uit houten heiligenbeelden, gedragen door bewerkte en met bladgoud vergulde zuilen. Links in de Capilla del Rosario, waarin de Maagd van de Rozenkrans staat, zien we een overvloed aan vormen en kleuren, bladgoud, marmer en onyx. Prachtig! Dit is al één van de mooist versierde kerken die we ooit zagen! We lopen verder langs de wijk van het snoepgoed, de schoenenwijk, … overal tegeltjes tegen de gevels die de huizen een mooi gekleurd tintje geven. We lopen richting Kathedraal en Zocalo en beginnen het stratensysteem al aardig door te hebben. De straten liggen er nog altijd even proper bij en de toeristen zijn niet massaal aanwezig. Na het avondmaal … de laatste nacht in Puebla. Morgen gaan we op weg naar Oaxaca, op ongeveer 300 km van Puebla. Hasta manana….

Van Puebla naar Oaxaca … (05-11-2011)

Vandaag staat er een rit van ongeveer 350 km op het programma. We rijden van Puebla door de Sierra Madre del Sur naar Oaxaca. De wagen zijn we al gewoon en ook het verkeer verloopt vlot. Voor we het weten zitten we op de weg naar Oaxaca (uigesproken Wa-ha-ka). En ja… weer x-aantal topas (bulten) afgewisseld met putten en zonken in de weg. Het is echt oppassen geblazen en de co-drivers hebben ogen tekort om links en rechts te kijken… uiteraard moeten de nodige commentaren (en aanwijzingen) door ons gegeven worden! (de beste stuurlui zitten altijd … op de achterbank hé!). We rijden vlot maar toch schiet het niet echt op. We zitten nog niet op de betalende weg en dan is het steeds stoppen, remmen, links en rechts uitwijken, enz… Toen we Puebla verlieten was het landschap eerder vlak met op de achtergrond de vulkanen en de bergen. Nu echter wordt het landschap ruwer en gaan we echt de bergen in. De maïsvelden maken plaats voor rotsen en hoe hoger we klimmen en hoe verder we vorderen, hoe meer het landschap overgaat naar dor en bruin. Cactussen staan broederlijk naast elkaar en trachten elk om de hoogste te zijn. Dit is een grappig zicht… overal rechte cactussen, zonder aftakkingen verspreid over hele bergflanken. Ondertussen zijn we de betaalweg opgereden en gaat het verkeer vlotter. Zwaar vervoer (en personen die niet harder kunnen, willen of durven) gaan rechts rijden op een soort “pechstrook” en pinkeren om teken te doen dat achterop liggend verkeer door kan. Slim en efficiënt! Ook wij kennen de truc al snel en doen mee. Je kan hier vlot rijden (minimum 100 km/u) maar je moet wel rekening houden met afdalingen en tegenliggers die niet kunnen wachten totdat diegene voor hen naar rechts is uitgeweken… Maar al bij al… het valt prima mee! We stoppen even voor een korte lunch en rijden verder richting Oaxaca. De natuur wisselt weer: de ondergrond veranderd van groen over bruin naar rood. En de natuur en de bergen zijn spectaculair. We stoppen even langs de kant van de weg en trekken de noodzakelijke foto’s. Wat vreemd is: hier kom je fietsers en wandelaars tegen op deze drukke baan… thuis ondenkbaar, hier heel gewoon!
We arriveren in Oaxaca en volgen wijselijk ons Emma. Ja, ze weet het… ze leidt ons vlot naar een mooi, groot hotel in de bergen op ongeveer 5 km van het centrum van Oaxaca. Super! De ontvangst is vlot en snel en al vlug staan onze koffers op de kamer… (een mooie kamer, met airco, tv, …) en buiten een …. zwembad! Ondertussen is het al 17u en we denken nog vlug even de stad te gaan verkennen… maar dat was zonder rekening te houden met de “winkelende en op zaterdag-avond-genietende-en rondwandelende-Mexicaan”. Het is pokkedruk in het centrum en er is geen doorkomen aan. Dit is zottekeswerk! Terug dan maar naar het hotel. Daar zal die pint even goed smaken ?. Na een heerlijke douche, een lekkere maaltijd in het hotel.
Morgen zijn we van plan Monte Alban te bezoeken, Tule en de markt in Tiocalula. Die zou de moeite zijn op zondag…

Trip van Oaxaca naar Tehuantepec… (07-11-2011)

Gisterenavond hebben we telefoon gekregen van Ron met de melding dat NRV (de reisorganisatie waar we onze rondreis geboekt hebben) contact had genomen met het autoverhuurbedrijf van Cancun en dat wij vandaag nog contact moesten opnemen met Europcar in Oaxaca omdat zij een grote wagen voor ons hadden en … die zou vandaag kunnen geruild worden. Wij bellen naar Europcar at the aeropuerte van Oaxaca maar daar hadden ze nog nooit gehoord van NRV of Ron en daar wisten ze absoluut niets van een autoruil ?
We nemen terug contact op met Ron (die dezelfde route als ons aan het doen is met 6 Belgen maar 2 dagen verderop zit) en hij belooft tegen vanavond meer te weten. In Egypte zouden we zeggen … “inch Allah” (als het God belieft)! Hier in Mexico, hier zeggen we niets…

We vertrekken dan maar met “onze rooie” en “ons Emma” richting Monte Alban. Deze prachtige archeologische site ligt op ongeveer 15 km van Oaxaca en op 400 m hoogte boven de stad. We programmeren ons Emma op Monte Alban en al vlug wijst ze ons de weg. Alles gaat goed tot we aan een afslag komen waar we rechts een zandweg kunnen (moeten!) volgen… wij twijfelen maar omdat ons Emma het al altijd goed had, volgen we haar advies en draaien rechts de gele zandweg op. Als we in het verleden al “topas” (bulten) hadden dan hebben we hier “TOPAS” met een hoofdletter! Dit is niet te doen… nu weten we dadelijk waarom nogal wat Mexicanen met een Jeep rondrijden. Moeten hier de bussen langs die naar Monte Alban gaan? Wij geloven er niets van… maar volgen ons Emma. Taxi’s en auto’s steken ons voorbij, toeterend en zwaaiend (misschien een beetje bedenkelijk kijkend??). Wij rijden héeeel voorzichtig over de weg met builen en bulten en beginnen ons af te vragen of we goed zitten… We vragen iets verder aan een aantal jongeren de weg, die sturen ons terug op de weg waar we al gedurende 10km gereden hadden. Wat doen we? We denken dat ons Emma gelijk heeft en vervolgen onze weg (Tja … “weg” is een groot woord)! Een tegenligger! Hoe is het mogelijk… hij of wij achteruit? Wij dus…. Over de nodige bulten en putten en aan de kant! Hij moet door! We vervolgen ons pad en we gaan recht naar beneden op een door water uitgesleten weg. De dorpsbewoners die hier wonen kunnen dit toch niet elke dag doen als ze gaan werken. Of gaan die niet werken? Niet te geloven… en ons Emma blijft volhouden! 50 m verder links afslaan… dit kan niet meer! We stuiten op een rivier! Moeten we hier naar links? Door de rivier? Het water stroomt langzaam naar beneden en we weten niet wat doen… op dat moment komt een groene VW kever uit de rivier omhoog gereden, onze richting uit, en een tankwagen voor watervoorziening en een taxi… het is dus normaal dat we hier door de rivier moeten? We vragen voor alle zekerheid nog maar eens de weg… Si Si… linksaf… door de rivier naar Monte Alban. Wij dus door het water! We bekijken elkaar… dit kan niet, hier komen geen toeristenbussen … hier is zelfs nog nooit 1 toerist geweest! We lachen ons een breuk en denken terug aan onze vorige reizen. Dit kan toch alleen maar ons overkomen, niet? We rijden door de rivier en op een gegeven moment zegt ons Emma: “Hier stopt de weg”! En effectief, in het midden van het dorp, in the middle of nowhere stopt de weg! Dit is niet mogelijk… Moeten wij dat hele stuk terug? Door de rivier, omhoog, over de kuilen en bulten, over de gele weg? Ja… 13 km terug!
We rijden en rijden en hoe langer we onderweg zijn hoe vlotter Enrice de wagen door de wildernis stuurt! Op onze aanwijzing “pas op een hond” zegt hij vlot: “tis den hond of het gat”! De hond springt aan de kant en het gat wordt vermeden… Jacky X is er niks tegen!
Na 15 km zand en keien komen we terug aan de asfaltweg waar ons Emma ons naar rechts (de zandweg) opstuurde. Wij besluiten even het asfalt te volgen en ja! 1km verder stoten wij op een mooie grote parking van: “Monte Alban”! Allé vooruit, Emma was er vandaag “even” niet bij want het was zo simpel.

We parkeren de wagen en even later stappen we de prachtige site binnen. Eerst het museum (inbegrepen in de prijs van 51 peso) daarna buiten. Je krijgt hier een geweldig gevoel van ruimte en dat gevoel wordt nog versterkt door het geweldige uitzicht over de vallei van Oaxaca. We proberen van op het hoogste punt “onze zandweg” en “ons dorp” te vinden maar neen, dat zal achter de heuvel liggen. De geschiedenis van Monte Alban wordt in 5 perioden onderverdeeld en tussen 200 V.C. en 300 N.C groeide Monte alban uit tot de machtigste stad. Tussen 750 en 1500 verlieten de zapoteken de stad en ze raakte geleidelijk aan volledig in verval. Tussen 1300 en 1500 namen de Mixteken de stad terug in gebruik om er hun Koningen te begraven. Men schat dat de stad op zijn hoogtepunt bijna 30.000 inwoners telde…
Het is er nu redelijk rustig en de zon schijnt volop. We lopen door de site en verwonderen ons weer maar eens hoe proper het hier overal is! Nergens vuil, niet hier, niet langs de weg, nergens!
We verlaten Monte Alban en rijden naar Tlacolula, op ongeveer 30 km ten Zuidoosten van Oaxaca. Op zondag is het markt in Tlacolula en dat is dus vandaag… we hebben wat tijd verloren met ons Emma op weg naar Monte Alban en hopen dat de markt nog steeds gaande is. We stellen opnieuw de weg in en ja, ze weet het weer ?. Na ongeveer een 45 minuten (en de nodige topas) zijn we in het dorp. Yep, de markt is nog bezig. We parkeren de wagen (voor 10 peso per uur op een bewaakte parking ?) en weile weg, richting mercado. Onder de zeilen van de kraampjes verkoopt men zowat alles: zadels, lederen handtassen, garnalen, groenten en fruit, chapulinis (gedroogde sprinkhanen) en kleren,… we lopen verder richting overdekte markthal. Hier zien we vooral vrouwelijke verkoopsters die vlees en brood aanbieden. Op de groenten- en fruitafdeling staan Zapoteekse boerinnen, gekleed in kleurige bloezen. De vrouwen uit de bergdorpen zijn speciaal voor deze marktdag naar beneden gekomen om hun waren aan te prijzen. Ze worden niet graag gefotografeerd maar tussen de kramen en zeilen slagen we er toch in een paar “in ons kaske te steken”. We lopen naar het marktplein waar gegrilde kip met rijst en pasta verkocht wordt. Wij lopen langzaamaan terug naar de wagen want we moeten vandaag nog naar Tule. Ons Emma wordt geprogrammeerd en in “no time” staan we aan de reusachtige boom: een soort cipres van 40m hoog en met een doorsnede van wel 14m! Men beweert dat hij 2000 of zelfs 3000 jaar oud zou zijn. We lopen eens rond de boom en gaan op zoek naar een eettent… BBQ, in Mexico? Ja dat kan. Je bestelt een portie gebakken vlees voor het aantal personen dat je wil. Je krijgt brood, taco’s en sausen en smaken doet het!
We rijden langzaam terug naar het hotel want we verwachten nog telefoon van Ron. We zijn nog niet goed binnen of de vriendelijke receptioniste vertelt ons in haar beste Spaans dat Ron gebeld heeft en dat morgenvroeg om 8u de wagen gewisseld wordt…
Let’s wait and see! Morgenvroeg zullen we in ieder geval klaar staan maar of er een grote wagen gaat “gevonden” worden is nog maar de vraag…

Van Tehuantepec naar San Cristobal… (08-11-2011)

Na een korte nacht (dit hotel Calli is echt een passantenhotel) staan we vrij vroeg op om onze weg verder te zetten. We hebben vandaag een 360 km voor de boeg en het zou naar het schijnt heel wat tijd in beslag nemen om San Cristobal te bereiken. Dus… zonder ontbijt weile weg. Wij gaan onderweg ergens proberen te ontbijten. Dit lukt vrij aardig en even later vergezellen we ons Emma en in onze “rooie” (onze mooie rode wagen!) gaan we op weg. Het verkeer verloopt vrij vlot. Het landschap verandert voortdurend al naargelang we hoger of lager in het gebergte zitten. Het ene moment loofbomen, het andere moment cactussen (die ondertussen vertakkingen hebben) en droge velden. De ondergrond verandert naar roestbruin en we rijden vrij vlot omhoog. Geen boerinnen op de weg maar deze keer herders die er op zijn met hun kudde. Ze trekken over de openbare weg naar “betere” oorden en iedereen (ook de zware vrachtwagens) moeten hun remmen dicht gooien! De koeien en kalveren bekijken ons niet, trekken zich van heel de heisa niks aan en gaan rustig hun gangetje. We steken voorbij, stoppen nog eens aan een hoop vogels die we al verschillende keren in de lucht hadden zien hangen maar waarvan we niet wisten welk soort het zou kunnen zijn… nu we ze van dichtbij zien, blijken het een soort kleine gieren te zijn die naast de arenden lustig hun buikje vol eten aan de kadavers op weg. Nog enkele betaalwegen en al vlug zitten we op 70 km van San Cristobal. We rijden voorbij de Canon del Sumidero. We besluiten dit bezoek aan de natuur tot morgen of overmorgen uit te stellen en nu door te rijden naar ons hotel. Het is al vrij laat en we hopen dit hotel vlotter te vinden als in Puebla… Ons Emma heeft het moeilijk met de door ons opgegeven adressen en dan wordt het moeilijk! Ons beste Spaans is meestal net goed genoeg om eenvoudige plannetjes met uitleg te begrijpen maar indien we veel links en rechts moeten, dan wordt het moeilijk… Een stratenplan met “dambordmotief” is inderdaad goed te verstaan maar het moeilijke is dat hier alle bijna alle wegen eenrichtingsverkeer zijn. Mis je één weg dan moet je helemaal rond ?.
We tikken het adres in en neen… ons Emma verstaat er niets van. We besluiten dan maar naar het centrum te rijden omdat we ergens gelogeerd zijn in het “Oude Centrum”. Op dit moment is het zeer druk in de stad en de straten zijn eng, zeer eng. De busjes rijden af en aan en de mensen lopen kris kras door elkaar. We zoeken een aanknopingspunt maar verder dan de Kathedraal geraken we niet. Vragen dan maar… yep, zoals we dachten, x-blokken door en dan x-blokken naar rechts en dan opnieuw x-blokken naar rechts… en dan zijn we er! We doen ons uiterste best maar het vlot geen millimeter… we staan net als gisteren stil en weer voor … “boerinnen”! Die van en naar de markt gaan deze keer! We laten rustig betijen en vragen even verder nog eens… niks… dat dambord is waarschijnlijk erg handig als je je weg kent maar als toerist verdomd moeilijk! We hebben op een gegeven moment de hoofdstraat gevonden die San Cristobal van Noord naar Zuid doormidden snijdt. Deze moeten we volgen naar het noorden. Dan naar rechts en zo ver mogelijk doorrijden om opnieuw naar rechts te draaien. De 2de hoofdstraat die de stad van oost naar west snijdt over, 2 blokken verder en dan naar … links…. Alleen jammer dat we deze straat langs deze kant niet in mogen! Zo draaien we nog wel even rond maar we weten alvast waar we moeten zijn. Nu alleen nog het begin van de straat vinden om vandaar uit nr 17 Mansion de Angeles te vinden, ons hotel voor de komende 3 nachten. Yep!!! Het is gelukt. We zijn er! Vriendelijk worden we onthaald in deze omgebouwde mansion. Supermooi… de wagen moeten we 3 blokken verder parkeren maar de heer van het hotel gaat mee! Gelukkig ?. De kamers zijn mooi en ook de verbouwingen authentiek. Echt op zijn Mexicaans! Leuk… onze kamer is zonder airco maar die zouden we hier op 2400m hoogte niet nodig hebben. Alhoewel het nu warm is zou het ’s nachts afkoelen tot een graad of 10-15. We installeren ons en gaan dadelijk op zoek naar eten. We worden naar een typisch Mexicaans restaurant geleid en eten er in de typische stijl met de nodige achtergrondmuziek… lekker en mooi! Wat wil ne mens nog meer… We wandelen nog even door de straten van de stad en passeren de kerk. De mensen hangen maar wat rond. Toeristen hier in overvloed en de indianen trekken langzaam naar huis…
Morgen, morgen gaan we deze indianen eens wat dichter bekijken in één van hun dorpen…

Uitstap naar de Canon del Sumidero en naar de indianendorpen Zinacantan en Chamula… (09-11-2011)

Na het ontbijt gaan we de wagen halen want vandaag hebben we besloten de Canon del Sumidero te bezoeken. De Rio Grijalva is de 2de rivier van Mexico. Iets ten zuiden van Tuxtla wringt het water zich een weg door een 30km lange canon waarvan de rotswanden op sommige plaatsen tot 1000m oprijzen. Stuwmeren houden het water enigszins in toom. Sommige indianen zouden indertijd liever van de rotswand afgesprongen zijn dan zich te onderwerpen aan de conquistadores. We rijden tot Tuxtla en daar staat Canon del Sumidero al aangegeven. We parkeren de wagen, kopen een ticket voor ongeveer 190 peso per persoon en stappen in een boot die we delen met ongeveer 20 ander Mexicanen of Spanjaarden. Reddingsvesten zijn verplicht… we zagen aan de inkom al een foto van krokodillen en pelikanen maar dachten dat dit enkel maar publiekstrekkers waren… We varen rustig naar het begin van de Canon en de gids neemt zijn tijd om rond te kijken en ons te voorzien van de nodige uitleg. Opeens vaart hij naar de linkeroever en hij tuurt naar het zand. Yes… in de verte ziet hij krokodillen liggen. Ze genieten van de zon en doen geen aanstalten om in het water te gaan. Aha… hier zitten dus toch krokodillen! Hij geeft ons de nodige tijd om foto’s te trekken en vaart verder naar de rechteroever… meer krokodillen die samen genieten van de zon en af en toe eens grommen op de toeristen die hen storen in hun dutje. We varen verder en tegen een gezapig tempo komen we aan de ingang van de Canon. De volle 35 km varen we af tot aan het stuwmeer waar nogal wat stroomturbines worden aangedreven door de kracht van het water. Hij neemt ruim de tijd en geeft ons de tijd om foto’s te nemen. We passeren aalscholvers, een klein soort gieren, pelikanen, reigers, watervallen, grotten en stalactieten…
Na ongeveer 2 uur komen we terug op ons beginpunt. Amai, dat was de moeite. Wat een prachtige natuur!

We rijden terug richting San Cristobal en zijn van plan na het middagmaal de 2 indianendorpen te bezoeken: Zinacantan en San Juan de Chamula … ware het niet dat onze “mooie rode” er anders over besliste!

We rijden richting Zinacantan als in één keer de wagen begint te zingen: een alarmtoon weerklinkt en we hebben dadelijk door wat er scheelt. We stoppen midden in het indianendorp en onmiddellijk slaat de damp uit de motorkap. We zien dat de temperatuurmeter in het rood staat. Vreemd… we hebben juist getankt en er was 10 km geleden niets aan de hand… nu staat de motor roodgloeiend. We openen de motorkap en zien dadelijk dat er iets niet oké is met het water. De radiator staat droog… we vullen hem met alle flesjes water die we bijhebben maar dit blijkt niet voldoende. We lopen naar de dichtstbijzijnde winkel en kopen ongeveer 6 liter water. We laten alles leeglopen in de radiator maar nog steeds blijft hij dampen en zakt het warmtepeil niet. De nieuwsgierige indianen komen al wat dichter en kijken verbaasd naar de rook die uit de wagen komt. Even later zien we het water uit de radiator druipen… dit betekent niet veel goeds ? Het kan toch niet waar zijn? We waren net zo blij met onze nieuwe wagen of we staan in panne! Ook langs voor spuit het water langs een klein gaatje uit de radiator… dit voorspelt niet veel goeds! En nu? We moeten Europcar bellen op hun noodnummer maar hier in het dorp geen telefooncel of geen levende ziel die Engels begrijpt. Mijn gsm doet het hier ook niet… een kleine jongen staat verwonderd te kijken naar de 4 toeristen die meer aandacht hebben voor hunne auto dan voor hem of de dorpelingen… zijn (vermoedelijke) mama komt ook dichterbij en wij beginnen met hand en tand uit te leggen wat er scheelt… iedereen blijft op een veilige afstand en “boegeert geen vin”! De mama begrijpt wat we bedoelen en doet teken dat hare zoon mee rijdt met de wagen om hogerop in het dorp een “mecanico” (een garagist) te vinden… allé vooruit! De kleine,donkeren indiaan in het midden op de achterbank en wij hogerop. We bereiken de mecanico maar hij weigert ons te helpen! Dat is de eerste onvriendelijke en stuurse Mexicaan die we tot nu toe tegen komen ?. We besluiten dat verder zoeken in dit dorp geen zin heeft en weten dat we terug moeten naar “beneden”, naar de bewoonde wereld, naar San Cristobal… we kopen wel 10 liter water en vertrekken naar de stad. De motor is nog steeds warm maar de meter is ondertussen gezakt en de zoemtoon is weg. We moeten zo snel mogelijk bij een garage en/of een telefooncel geraken. Op weg naar beneden… het alarm… wij aan de kant… het is nog 6 km tot de stad…. Dit halen we nooit! We openen de motorkap en al het water is weeral weg ? Toevallig komt een boer uit zijn huis en staan wij voor zijn veld met een waterbak voor de beesten. De vriendelijke man zegt ons bij te tanken aan zijne waterput en wij vullen alle flessen die we hebben (en de radiator uiteraard)! We laten de wagen afkoelen. Ondertussen koelt het buiten ook af en wij staan hier in onze short en T-shirt! Op deze hoogte (2200 m) kan het ’s avonds behoorlijk koud zijn! We trachten verder te rijden en hopen voor het donker binnen te zijn! Neen, we halen net de voet van de berg. Daar weer alarm en 100 °C! Links van ons een garage… zouden deze mensen ons kunnen helpen? Wij trachten uit te leggen wat er scheelt en ja de brave man buigt zich over de wagen en zegt dat hij ons kan “ayudar” (helpen)! Gelukkig ? We rijden door zijn straat op zoek naar een andere garage en komen uit bij zijn vriend “de radiotormaker” ? Ondertussen hadden we onderweg wel nog water moeten bijtanken bij de Farmacia (maar deze Mexicanen opnieuw zo vriendelijk als maar kon zijn ?). De “radiatormaker” bekijkt het probleem en zegt dat hij morgen de wagen kan maken indien wij wensen. Wij leggen uit dat dit een huurwagen is en hij is zo vriendelijk van naar Europcar te bellen en het probleem in het Spaans uit te leggen. De verantwoordelijke van Europcar begrijpt het probleem, vraagt zijn en mijn GSM nummer en belooft binnen de 2 uur een man van hun agentschap ter plaatse te hebben die ons kan verder helpen. Ondertussen blijft de “radiatormaker” wat verweesd achter… wat moest hij nu doen? De radiator maken of niet? Wij leggen hem uit (de man begrijpt ook wat Engels) dat iemand van Europcar waarschijnlijk de toelating moet geven om het probleem op te lossen en dat die man nu op weg is vanuit Tuxtla. Wij besluiten omdat het veel te koud wordt van in de OXXO een warme tas koffie te gaan drinken. We wachten… en wachten…. En wachten…. Ondertussen wordt het donker en koud! We lopen terug naar de “radiatormaker” die zijn zaak al lang gesloten heeft maar nog steeds ter plaatse is om ons te helpen! De brave man staat daar gewoon samen met ons te wachten op hulp! Niet normaal…. En? Het duurt het wel erg lang! Ik zal nog eens terug bellen… Hij belt en we krijgen het antwoord dat het nog 40 minuten tot 1 uur kan duren vooraleer hij bij ons is. De man blijft staan … hij wil ons persé helpen… Mexicanen… corrupt? Onvriendelijk? Afstandelijk? Wij hebben er in elk geval nog niets van gemerkt! Iedereen wil ons helpen en meestal gratis! Supermentaliteit!
We wachten …. En wachten…en wachten… en na ongeveer 1 uur arriveert de wagen uit Tuxtla: een grote witte Dodge Jeep! We krijgen deze wagen aangeboden en de man van Europcar belooft de rode Dodge tegen morgenavond gemaakt te hebben zodat we terug kunnen “cambiar” (ruilen). Niet te geloven… we moeten met deze zware jeep naar het hotel in een stad vol met zeer kleine straatjes! Maar ja, er zit niets anders op en na een korte inspectie in het donker (deze jeep heeft geen reservewiel, vele blutsen, de voorruit stuk, enz…) rijden we weg. Bevroren en hongerig. We hopen dat tegen morgen “onze rooie” gemaakt is… afspraak is tussen 18 en 19 u aan ons hotel in San Cristobal. Wij zien dat de “radiatormaker” ondertussen ook vertrokken is! We rijden met ons “zwaar machien” richting San Cristobal en hopen dat de Europcar-man met de rode Dodge thuis geraakt. Wij hebben hem in elk geval 4 flessen water meegegeven… zijne weg is nog lang: de berg over (ongeveer 70 km! Wij zijn er…
Morgen blijven we in het dorp en gaan San Cristobal verkennen. Rondrijden met deze reuze-Jeep heeft weinig zin…
Alle vooruit… hasta manana…

San Cristobal de las Casas: de markt en het centrum… (10-11-2011)

Omdat we vandaag niet over onze wagen beschikken, besluiten we in San Cristobal de las Casas te blijven. We steken ons hoofd buiten het hotel en merken dat het vandaag koud is, heel koud. De zon zit verscholen achter dikke wolken en de eerste uren zal er (zonder mensenoffer ?) geen zon te voorschijn komen… De lucht ziet grijs en iedereen heeft een extra jas aangetrokken. Op deze hoogte is de koude nog meer voelbaar dan beneden in het dal. We lopen richting markt. Iedere dag komen de indianen uit de omliggende dorpen naar San Cristobal afgezakt om hun waren aan de man te brengen. Ganse vrachtwagens vol met indianen worden gepakt en gezakt in de dorpskern afgezet en ’s avonds als iedereen bijna naar bed is, worden zij pas opgehaald. Zij lopen in hun fel gekleurde kledij door de smalle straatjes en dragen hun koopwaar bij hun in plastiek zakken. Met een band om het hoofd wordt deze zak op hun rug gebonden. Daarnaast hangt vaak nog hun kind… in een wikkeldoek gedragen over de schouder. Als “pakezels” lopen zij voorover gebogen met de blik naar de grond gericht. Het is een grappig zicht hoe zij zich verplaatsen… iedere toerist wordt ook aangetrokken door hun kleurige kledij en is geneigd om van dit tafereel foto’s te trekken. De indianen echter schuwen camera’s als de pest en zijn zelfs kwaad als je ze probeert te fotograferen. Zij denken dat je hun ziel steelt door een foto te nemen! Maar… “tegen betaling” mag je dan wel hun ziel stelen?! Je moet achter hoek en kant proberen een foto te trekken want anders krijg je een gemene blik naar je toegeworpen. De indianen zijn schuw, klein van gestalte en vrij donker van huid. Vaak lopen ze op blote voeten en meestal hangt er wel een kind aan de borst. Ze stallen hun waren en goederen uit op het marktplein. Het is een bonte mengeling van handgemaakte doeken, gebreide mutsen en handschoenen, wollen truien en lederen handtassen… In de overdekte markt zien we vooral fruit en groenten, mooi gestapeld en zeer proper. Zelfs de vleeshal is proper en de “vliegen” ontbreken. Het valt ons vooral op dat zij heel mooi vlees (biefstuk) hebben en dat er nogal wat ingewanden gegeten worden (hart, lever, nieren, maag,…). We bezoeken de kerk waar een kruidendokter bezig is iemand “te genezen” door met kruiden op haar lichaam te slaan en door vreemde geluiden voort te brengen. Zij moet dan rond draaien en uiteindelijk worden de handen op haar hoofd gelegd en klopt hij zijn handen af naar de grond. De ziekte zal nu zeker weg zijn…. Hekserij en tovenaars, daar geloven de indianen blijkbaar nog sterk in. Ook in de kerk is fotograferen strikt verboden. Zij denken dan weer dat je de ziel van hun goden meeneemt en dan zitten zij zonder goden in de kerk!?
We vervolgen onze weg en lopen door de mooie gezellige straten van San Cristobal. Hier zijn duidelijk meer toeristen en vooral de vele backpackers vallen op. De Mexicanen zelf genieten ook van het goede leven. Zij zijn een fier volk dat zeer respectvol omgaat met anderen en met toeristen. Zij drinken graag hun tasje koffie en zijn zeer net gekleed: hemd, mooi geklede broek en blinkende lederen schoenen!

Tussen 18 en 19 u ging de Europcar-man aan ons hotel zijn met de herstelde wagen! Wij zijn dus op tijd terug zodat we hem zeker niet missen… We wachten en tegen 19u30 nog steeds niemand te zien. We informeren aan de balie maar ook hier weten ze van niets. We vragen de receptionist om naar het hoofdkantoor van Europcar te telefoneren en te informeren naar onze wagen. Volgens de mevrouw aan de andere kant van de lijn is de wagen op komst. Hij zou op 30 minuten van ons hotel zijn en zou ten laatste om 20u30 aankomen. We vatten opnieuw post aan de deur en na ongeveer 30 minuten rijdt onze rode Dodge aan het hotel voorbij… we doen hem stoppen en even later staan we op de parking van het zusterhotel om de wagens te wisselen. Allé vooruit… we hebben hem terug… onze “rooie”! Ondertussen is het opnieuw berekoud en we zijn blij een warme douche te kunnen nemen. De radiator is gemaakt en er branden geen lichtjes op het dachbord. Morgen kunnen we verder naar Palenque, op 230 km van San Cristobal de las Casas….
Buenas Noches!

Van San Cristobal de las Casas naar Palenque... (11-11-2011)

Vandaag rijden we met onze rode Dodge, zonder dat er een lampje brandt, en met herstelde radiator (!) naar Palenque. Het wordt een rit van ongeveer 230 km, maar ons Emma geeft 3u 30 minuten om er te geraken... dat belooft... We verlaten het koude en regenachtige San Cristobal de las Casas en hopen snel op beter weer. Maar de eerste uren laat de zon zich niet zien... moeten we dan toch iemand (of iets?) offeren? We rijden door de bergen en de gemiddelde snelheid is niet hoger dan 60km/uur. Nu begrijpen we dadelijk waarom Emma zoveel tijd geeft om er te geraken. De weg draait en stijgt verder omhoog de wolken in. Het blijft regenen en op een gegeven moment zitten we volledig in de mist. Buiten is het nog 10°C. We zetten de verwarming aan (dat is eens iets anders dan de airco!) en rijden rustig verder. Op een gegeven moment: stop! Alles staat stil... toch weer geen "boerinnenbetoging" hopen we? Want we hoorden van Ron dat ook hij 2 dagen geleden 2 uren had stilgestaan als gevolg van betogingen. "Que Passa?" en ja... we krijgen als antwoord: "blokkade" en verder "pagar" (betalen). Ja, hier pakken de boeren het slimmer aan: ze blokkeren de weg met houten latten met nagels erop en trekken deze balken pas van de weg af als de passant betaalt heeft. Zo krijgen ze geld in het laatje en brengt "staken" nog iets op. Ze doen ons stoppen en wij betalen 20 peso (1 euro) uit solidariteit (en omdat het in België "wapenstilstand" is ;-). De balken met nagels worden opzij getrokken en we worden vriendelijk nagewuifd. Niet te geloven... de Mexicanen! We vervolgen onze weg en merken dat de weg verder en verder omhoog slingert. We passeren een aantal indianendorpen waar armoede troef is. Ze wonen hier nog in houten huisjes en leven van de landbouw. Langs de weg lopen kleine kinderen en boeren met sprokkelhout of maïs in een zak aan het hoofd gedragen. Ze hebben blijkbaar ook kou want overal zie je aangestoken vuurtjes. Honden, kippen, kalkoenen, ... alles loopt langs de weg en... ze worden niet overreden! We rijden verder en opeens: weer een blokkade. Ditmaal van enkele indianen die net als de boeren dachten geld te krijgen door de passanten tegen te houden. Als dit zo maar niet de hele weg doorgaat?! We merken dat zij enkel de auto's tegenhouden met een koord (geen balken met nagels) en dat zij hun eigen volk doorlaten zonder te betalen. De koord is naar beneden, wij doen of ons neus bloedt en rijden door. Dit is natuurlijk een gemakkelijke manier om aan geld te komen maar dit werkt contra-toeristisch.
Wij dalen af en merken dat de temperatuur langzaam stijgt. We halen al 18 graden!
Ongeveer 65 km voor Palenque passeren we Aqua Azul, de beroemde watervallen. Het lijkt ons het best dat wij die vandaag bekijken want morgen gaan we naar de archeologische zone! We bekijken even of we de wagen veilig kunnen achterlaten (we hebben immers de bagage in de wagen liggen) want anders rijden we verder en komen we later misschien terug. We betalen onze inkom (35 Peso/persoon) en rijden de hobbelige weg op naar de watervallen. Daar aangekomen merken we dat er heel wat toeristen aanwezig zijn (met de bus en met privéwagen) en de wagen staat veilig. “Enrice” vraagt een jonge gast op de wagen te letten en hij is zo fier als ne gieter dat hij dat voor ons mag doen. Hij installeert zich achter de wagen en wuift ons uit met zijn vinger naar zijn oog wijzend van "ik let er wel op" ;-)
We eten eerst een snelle hap en gaan het pad op naar de watervallen. Er zijn in totaal meer dan 500 watervallen die in hoogte verschillen van 3 tot 30m. Normaalgezien is het water aquamarijn van kleur maar nu met de regenval ziet het eerder bruin van kleur... maar niet getreurd... dank zij het vele water stroomt ze dan ook veel feller en heviger naar beneden. We lopen tot het hoogste plateau en merken dat je in sommige stukken mag zwemmen. Deze zones zijn aangegeven. Zwemmen buiten deze zones is absoluut verboden en gevaarlijk. We wandelen terug naar de parking en onze jonge gast staat al naar ons te zwaaien... de auto staat er nog, want... hij had erop gelet ;-) Een kleine fooi, hij gelukkig, wij gelukkig...
We rijden verder en merken dat de weg in zeer slechte staat is: sommige stukken rijweg zijn gewoon verdwenen... weggezonken in de diepte (of zoals Emiel zou zeggen "ke-wijt"... Als je dit stuk weg moet rijden in de donker... levensgevaarlijk! Ze zijn wel volop aan het werk om de weg te herstellen maar dat zal nog niet zo dadelijk voor morgen zijn. Om ongeveer 17u30 arriveren we in Palenque. Palenque zelf is niet zo mooi of interessant en dient vooral als overnachtingplaats naar andere steden zoals Campeche. Dit is ook wat wij van plan zijn: hier slapen, de site bezoeken en dan verder...
De stad is weer opgebouwd in dambordmotief, Wij komen de stad binnen langs de rotonde waar een enorm Mayahoofd staat (Cabeza Maya). Daar draaien we rechts en volgen de wijze raad van Emma. We rijden door het centrum en op een gegeven moment: "bestemming bereikt"! Ze heeft het weer mis... Ofwel is ons Emma heel erg blond ofwel moet ze dringend meer wegen leren in Mexico ;-)
We stoppen, vragen de weg en na 3x vragen arriveren we aan Hotel Plaza Palenque. Het is een vrij groot hotel langs de weg naar Campeche (links aan het Maya hoofd en niet rechts zoals Emma beweerde!). Het inchecken gebeurt wederom vlot en voor we het weten staat er een frisse "servesa clara" (blond biertje) voor onze neus! Mmm lekker!
Morgen gaan we naar de "Zona Archeologica". Hopelijk is het dan beter weer want deze site schijnt de moeite te zijn...
Hasta manana!

Bezoek aan de ruïnes van Palenque... (12-11-2011)

Vandaag bezoeken we de ruïnes van Palenque. De vorige sites werden piramides genoemd maar hier spreekt met van ruïnes. We verlaten Palenque langs de Cabeza de Maya en nemen de weg rechts. Even later splitst de weg zich en wij houden rechts aan: Zona Archeologica. We rijden een 7 tal km en komen bij de ingang van het Natuurpark. Hier moet je inkom betalen voor de natuur en het onderhoud ervan. We rijden verder en ondertussen is het al warmer: 24°C. Yes, de zon komt er nog niet door maar de temperatuur is er al wel. We komen aan ingang , betalen onze 51 peso per persoon, krijgen een ticket en gaan binnen. Onmiddellijk worden we geconfronteerd met een hoop toeristen. Veel meer dan op de vorige sites. Maar zoals gisteren in het hotel al opviel zijn er vele georganiseerde busuitstappen vanuit Cancun of Playa del Carmen die tot hier komen tijdens hun rondrit. We lopen het pad af en merken op dat alles weer zeer netjes is! Er staan overal vuilbakken en er is zelfs een aangepast glooiend pad voor de gehandicapten! Palenque is precies wat een archeologische site moet zijn: mysterieus, statig, goed bewaard en indrukwekkend. Palenque staat in een prachtige jungle-omgeving. De Maya's kwamen hier voor het eerst in 100 v.C. aan en de stad bereikte haar hoogtepunt tussen 600 en 800 toen ze als regionale hoofdstad diende. De stad raakte begin 10de eeuw in verval en werd overwoekerd door de steeds oprukkende jungle.
We volgen het pad en staan dadelijk oog in oog met tempel XIII en links ervan de Tempel van de Inscripties. We beklimmen de XIII en hebben een prachtig zicht over het Palacio rechts van ons en over de andere tempels van de hoofdgroep. We gaan voorzichtig terug naar beneden want der stenen trappen zijn glad als gevolg van de vochtigheid. De tempel van de Inscripties is gesloten... voor de sarcofaag van Pakal moeten we straks naar het museum. Hier werd het graf verwijderd en de tombe gesloten omdat het té gevaarlijk werd voor de bezoekers door het vocht en de afbrokkelende tempel.
We staan onderaan "Het Palacio" en kijken omhoog. Gaan we erop? Ja... de vele treden omhoog zijn glad en er is geen leuning om je aan vast te houden maar eenmaal boven worden onze inspanningen beloond: een prachtig zicht op de "hoofdgroep"! Het Palacio is een wirwar van zalen, open ruimten, gangen en ondergrondse galerijen. Zij omringen een binnenplaats. Het geheel is versierd met vele reliëfs, van steen en pleisterwerk, in een relatief goede staat: gebeeldhouwde pilaren en trapleuningen, maskers, zuilen, panelen enz. De toren met 3 verdiepingen is uniek in de Maya geschiedenis en diende als astronomische observatiepost. We dalen voorzichtig terug af en volgen het pad naar de Templo del Sol (zonnetempel). Deze tempel valt op vanwege zijn afmetingen. Deze tempel is een van de best bewaarde en staat op een 4 etages tellende piramide . Hij heeft een grote dakkam die al van ver opvalt. We beklimmen de Templo de la Cruz. Dit is de grootste en hoogste tempel van "de groep van het licht". Het paneel dat aan de binnenzijde zichtbaar is, is een replica van het origineel dat in het Antropolgische museum in Mexico City hangt. Het wordt beschouwd als een van de meesterwerken uit de Mayakunst. Uit het hoofd van een aards monster groeit een maïsplant in de vorm van een kruis waaruit inkt vloeit.
We verlaten deze hoofdgroep en dalen via ontzettend veel trappen af naar het museum. In het museum wordt ons de weg gewezen naar de graftombe van Pakal. Een korte film toont ons hoe indertijd het graf ontdekt werd, hoe ze het deksel gelift hebben en hoe ze bij het lichaam uitkwamen dat vol jade en juwelen in het graf lag... De graftombe is mooi! Super voorgesteld en men krijgt een goede indruk hoe het er in het echt moet hebben uitgezien... We verlaten het museum en besluiten terug langs het mooie pad omhaag te gaan (i.p.v. langs de geasfalteerde weg). Ja... alle trappen terug omhoog! Het is een hele inspanning maar de moeite waard. We passeren opnieuw enkele watervallen en wat ruïnes midden in de jungle, overwoekerd door bomen en wortels en groen uitziend vanwege de vochtige omgeving. We lopen verder omhoog en passeren de Tempel van de Graaf. Rond 1830 was deze tempel 2 jaar lang het huis van een excentrieke Europese edelman! We werpen nog een laatste blik op het Palacio en de Tempel van de Inscripties vooraleer we deze mooie site verlaten. Dit was weer de moeite! Anders dan de vorige piramides, drukker bezocht en jonger …. maar de moeite, meer dan de moeite!
We gaan nog even langs het centrum van Palenque, dat voor de toerist niet veel voorstelt.... Een frisse pint, een plons in ons zwembad (onze eerste plons!) en morgen, morgen rijden we verder naar Campeche, de eerste stad aan de zee! (eindelijk … zout water ?)
Hasta la Proxima!

Trip van Campeche naar Merida... (14-11-2011)

Vandaag van Campeche naar Merida. Deze trip is volgens ons Emma kort en steeds over brede, goede weg... betalend. We verlaten het mooie Campeche en volgen Emma. Dat van die brede weg: akkoord, maar “goed”? Het betalen van de payage valt ook weg... wij denken omdat ze overal flink aan de weg aant werken zijn. We moeten voortdurend van het linkse op het rechtse rijvak, over bulten, hobbels en putten. Overal staan wegenwerkers te zwaaien met hun vlag om ons te laten vertragen en soms moeten we zelfs stoppen. We rijden aan een gezapig tempo door en arriveren rond de middag in Merida. Merida is de politieke hoofdstad van Yucatan en een economisch en cultureel belangrijke stad voor het schiereiland. Het is er druk en lawaaierig. De stad zelf vormt geen architecturale eenheid maar het Grande Plaza is de moeite. Merida is gegroeid zonder rekening te houden met het verleden. Daarom is het nu een moderne en opwindende stad met vele winkels, supermarkten en galerijen. Ons Emma heeft het dambordmotief van de steden nog steeds niet door maar niet getreurd: wij wel! Vlot rijden we naar het "Centro" en daar tellen we de blokken. Hier draaien de wegen “tegenwijzerzin” (in tegenstelling tot San Cristobal de las Casas). Dus we moeten iedere keer voorbij de straat en dan links en links om de straat die we moeten hebben (Calle 63- tussen 54 en 52) te bereiken. We verblijven hier in Hotel Dolores Alba Merida, een omgebouwde statige woning met binnenplaats. De kamers geven uit op het .... zwembad! Ja, in deze grote stad een verademing aan het hotel: water!
Het inchecken gebeurt even vlot als altijd en voor we het weten wandelen we in deze drukke stad. Het is er warm en er loopt veel volk rond... We lopen naar het Grande Plaza en bekijken de Kathedraal en de voormalige woning van Montejo. Het bovenste gedeelte van het gebouw springt in het oog vanwege de 2 beelden van gewapende conquistadores. Ze staan met hun voeten op de hoofden van de overwonnen indianen en omringen het wapenschild van de familie Montejo. Ook de universiteit en het kunstmuseum liggen rond dit plein. In Merida is de duidelijke aanwezigheid van studenten opvallend. Overal zie je ze zitten: in de verschillende cafés, achter hun boeken of surfend op internet. We verlaten dik drukke plein, wandelen nog even door de drukke straten maar besluiten dat een frisse duik in het zwembad ons goed zal doen! Koud... brrr... het is te hopen dat het water van de Oceaan zo koud niet is want dan zal een tropenpakje om te duiken echt niet voldoende zijn! 's Avonds gaan we naar een dansoptreden op de grote markt... typisch voor deze streek.
Morgen, morgen gaan we de Puuc-route doen. Een lus vanuit Merida naar het zuiden en terug.

De klooster- en Puucroute..... (15-11-2011)

Vandaag doen we de “Puuc-route”. Deze route die ons door het westen van de staat Yucatan gaat voeren, brengt ons langs Maya-dorpen, oude ruïnes, kloosters en cenoten (watergaten). De Puuc-regio is een gebied van lage kalkheuvels ten zuiden van Merida. Puuc betekent in Maya-taal "berg, heuvel". De naam wordt ook gebruikt om de architectuurstijl van deze regio aan te duiden. Deze stijl wordt gekenmerkt door horizontale lijnen en prachtig versierde gevels en de paleizen bestaan uit verschillende vertrekken met beperkte omvang. Ze hebben deuren met pilaren. Op de gevels, met mozaïeken en kleine steentjes, worden geometrische figuren (ruiten, Griekse motieven en dwarsbalken) tot in het oneindige herhaald. Er zijn her en der reliëfs en ronde uitstulpingen op aangebracht en vooral het masker van Chac, de God van de regen, met zijn bolle ogen, zijn slurfachtige neus en zijn bek vol tanden, vallen op.

We vertrekken vroeg via de route 18 want de hele route is ongeveer 260 km lang en vertrekt en eindigt in Merida. In Acanceh op de markt vinden we al dadelijk de oude kloosterkerk, vlak naast een piramide en een koloniale kerk. We rijden voorbij Tecoh om naar Tekit verder te rijden. In het centrum ligt de kerk van Antonio de Padua. 12 km verder stoppen we even in Mani, een redelijk dorp. We lopen even over de groenten- en vleesmarkt en iedereen wuift naar ons. Ze zijn blijkbaar blij dat "een" toerist hun dorp een bezoek brengt. Foto's maken... geen probleem! Ze poseren graag en giechelen erop los als uiteindelijk de flitser gaat. De mannen zitten op banken op de markt onder prachtig geschoren (?) bomen. Wat een werk! Ze groeten vriendelijk en nemen hun hoed galant af. We bekijken snel het klooster achter de kerk maar hier "niemand thuis". We rijden dan maar verder naar Ticul. Ticul zou beroemd zijn om zijn rode aardewerk, lederen schoenen en geborduurde witte jurken die oudere Maya-vrouwen dragen. Om witte klederen te zien hebben we lang moeten zoeken en het rode aardewerk... niet gezien (of gevonden?)...
We vervolgen onze weg richting "Grutas de Lotlun." Het valt ons op dat links en rechts van de weg de sinaasappelen (of mandarijnen want ze lijken iets kleiner) heel dik op de bomen hangen! Ganse velden vol bomen, in onze ogen niet goed onderhouden, ze geven zelfs een verlaten indruk. De weg is in slechte staat en naast de bulten (verkeersdrempel) ook weer putten in de weg! Hier en daar is zelfs de weg volledig opgebroken en moeten we over zand, keien, gaten en bulten.... We rijden voorzichtig verder want we willen onze mooie rode Dodge niet beschadigen of lek rijden... ;-)
Aan de grotten aangekomen geeft de parkingwachter aan dat we té vroeg zijn. De volgende rondleiding begint pas om 14u. Het is zo dat je deze grotten enkel onder begeleiding kan (mag) bezoeken. Oké! Dan maar eerst eten en daarna de grotten in. Onze Engelssprekende gids staat al op ons te wachten en legt dadelijk de regels uit: bij elkaar blijven, foto's trekken mag, lichten gaan aan voor ons en gaan achter ons uit, niet zelf ervan door gaan want je loopt verloren in deze minimaal 6km lange grot en vooral: op het einde een fooi geven van ... 600 peso de man! We slikken even, bekijken elkaar en de rest van de groep en lachen deze regel weg: 30 euro drinkgeld per persoon! Dat zal waar zijn.... de gids ziet ons verbouwereerd gezicht en zegt dat wij natuurlijk zo een hoog bedrag niet moeten betalen, maar dat 200 peso per man ook oké is... nu, dan moet zijn uitleg al heel goed zijn om zoveel geld te vragen! Dit is blijkbaar de eerste corrupte Mexicaan die we tegenkomen op ons pad ?.
We dalen af in de vochtige grotten en in de verlichte gangen zien we tekeningen van de Maya’s en een kunstvoorwerp dat midden in de grote "kathedraal" staat. We gaan verder over de gladde wegen en komen uiteindelijk in de zaal waar we rechts omhoog moeten "klefferen" om de uitgang te bereiken. Door 2 grote gaten verschijnt opnieuw het daglicht... de gids begint dadelijk over zijn fooi! Wij bekijken elkaar voor de 2de maal! 100 peso voor 4 personen (5euro) is volgens ons meer dan voldoende. Hij (de gids) vindt blijkbaar van niet want vol ongeloof kijkt hij onze richting uit en zegt dan "maar 100 peso voor 4 personen"? We hebben al 95 peso per persoon inkom betaalt, wat volgens ons al te veel is als je ziet dat je voor een ganse grote site zoals Teothiuacan maar 51 peso betaalt! Maar goed, we hebben de grot (cenote) gezien en het was de moeite. We zullen ze binnenkort zien met water en er een duikje in wagen... dat zal hopelijk nog beter zijn.
We snijden een stuk af van de Puuc-route en rijden door naar Uxmal. We komen er tegen 16u aan en dan zou de site op zijn mooist zijn (vanwege de invallende schuine zonnestralen!). We betalen onze inkom en verwonderen er ons over dat hoe dichter we bij de kust komen (meer toeristen) hoe meer de Mexicanen ervan profiteren. Hier betalen we net als in Teothiuacan 51 Peso (2,5 euro) inkomgeld maar er komt nog eens een slordige 115 Peso bij. Deze laatste bijdrage is voor de staat die zo maar eens eventjes meer dan het dubbele vraagt! Schandalig... hier komt nog bij dat ze ons zeggen dat we "maar" ongeveer 1 uur hebben om de site te bezoeken omdat ze om 18u ten laatste sluiten. Tja... wij dus in ijltempo binnen. Het valt dadelijk op dat hier meer toeristen komen (veel meer) en dat heel de archeologische zone kunstmatig heropgebouwd is. Dit geeft enerzijds uiteraard een beter zicht op de gebouwen en op die manier kunnen we ons een beter beeld vormen van hoe het er in het verleden moet hebben uitgezien maar anderzijds gaat ook veel van de charme van de site verloren. Alles lijkt "kunstmatiger" en vele gebouwen bestaan uit meer beton van heden dan uit stenen van het verleden....
Uxmal (wat in Maya-taal 3x gebouwd betekend) is zeer complex en harmonieus. De geschiedenis van de stad is onzeker maar de meeste gebouwen stammen uit de 7de – 10de eeuw N.C. (niet zo oud dus!). De werkelijke functie van de vele gebouwen is onbekend en ze dragen de namen die de Spanjaarden gaven. Uxmal heeft geen heilige bronnen (in tegenstelling tot alle andere sites in Yucatan). Het water werd verzameld in reservoirs, waarvan er 1 dadelijk bij de ingang te zien is.
We lopen binnen en de eerste piramide waar we tegen stoten is die van de Tovenaar. De ongewone piramide van de Tovenaar staat op een ovale basis en is één van de meest opmerkelijke monumenten in Uxmal. De legende wil dat een dwerg, met bovennatuurlijke krachten, op 1 nacht deze piramide bouwde. We mogen er niet op om verdere erosie te voorkomen... jammer want dit zou weer een spectaculair uitzicht gegeven hebben. We lopen verder en komen bij het "nonnenklooster". Dit indrukwekkende gebouw kreeg zijn naam omdat de Spanjaarden vonden dat de 74 kamers rond een centraal binnenhof op een nonnenkloosterhof of nonnencellen leken. Het is vochtig warm en de tijd dringt. We lopen dus verder op de site en bereiken de "Grote Tempel". Deze 30m hoge piramide is versierd met chack-maskers (god van de regen) en makaken. We klimmen omhoog (ik overwin wederom mijn hoogtevrees – en ja... hier zijn de trappen steil omhoog ? ) en we hebben een prachtig uizicht op het "duiventil". Deze ongewone dakpannen vallen op en de paleisruïne kijkt uit op een rechthoekige tuin. We dalen rustig af naar beneden en gaan via het "Gouverneurspaleis" naar de "Jaguartroon". Deze troon toont een 2-koppige jaguar, een dier dat met koningen wordt geassocieerd. Via het "Plein van het balspel" komen we terug aan de ingang. We staan nat van het zweet maar het was de moeite! Deze site schijnt beter te zijn dan Chitzen Itsa en als we moesten kiezen zouden ze ons aanraden van deze van Uxmal te nemen. Nu... we hebben er geen spijt van! Het was mooi en de ondergaande zon deed natuurlijk ook een duit in de zak! Tevreden vervolgen we onze weg. "Binnen" zijn voort donker zal niet meer lukken maar we zetten koers naar ons hotel. De bulten deskundig nemend en de kuilen even deskundig vermijdend... komen we tegen 19u aan in Merida. We vinden vrij snel ons hotel! Douchen en .... op naar onze "korpsmaaltijd"! Vandaag is het "Koningsdag in België" en naar goede gewoonte moeten onze militairen kunnen klinken op de koning en het koningshuis. Vorig jaar zaten we in Cambodja, het jaar ervoor in Ubud (Bali). Nu zitten we in Mexico en een Tequilla zal in deze omstandigheden super smaken ? We gaan terug naar "El Portico del Peregrino" aan de calle 57 tussen calle 60 en 62 en we eten hier supergoed! Net als gisteren trouwens ;-) Dit is toch wel een van de betere zaken in Merida (of misschien wel van heel de reis tot nu toe). Gezellig, goed bediend, betaalbaar en vooral: lekker!!! Ja, we eindigen onze 15de november in stijl.... ""hiep hiep hoera voor de Koning" ;-)
Morgenvroeg checken we uit en gaan we op weg naar onze laatste stop: Playa del Carmen.

duik 1 en 2: Turtle Reef en Barracuda reef... (17-11-2011)

Allé vooruit... na al het culturele en de geschiedenis van Mexico is het nu tijd voor het onderwaterleven ;-)
We hadden op voorhand afspraken gemaakt met Pluto Dive (Barbara). We hadden the Sea Monkey Special geboekt. We staan om 8u15 klaar aan het duikcentrum en heel onze uitrusting wordt door hen vakkundig samengesteld: trimvest, ontspanner, een "passend" pak, duikbotjes en vinnen; Zij duiken steeds met 32% Nitrox (dit is dus mooi meegenomen ;-) ) en de prijs voor Nitrox is gelijk aan lucht (dat is dus ook weer mooi meegenomen!). "Zij" laden alles in de truck (Barbara's Princess) en wij weg richting zee. Na 5 minuutjes staan we al op strand met de truck. "Zij" laden al ons materiaal uit en terwijl wij op het strand wachten laden "zij" alles in de boot. De captain, Felipe, neemt het stuur en wij weg richting Turtle Reef op ongeveer 20 minuten varen naar het Zuiden. Een korte briefing volgt, de duiktekens worden snel overlopen en iedereen kent zijn plaats in het water. We gaan onmiddellijk beginnen met een driftduik. Super! We laten ons achterwaarts in het ruime, turkoois sop vallen en voor we het weten heeft de stroming ons te pakken. Hopla, wij weg tegen een redelijk tempo... fotograferen is zo wel heel moeilijk maar allé wie klaagt? Nog geen 10 minuten later staan we oog in oog met een schildpad die naarstig op zoek is naar eten. Ze vreet aan het rif en maakt zoveel stof met haar robuuste gebaren dat ik mijn toestel maar op filmen zet... jezus... als je ziet hoe deze dame te keer gaat! Ze zal en ze moet dat stukje gras hebben dat onderaan de rots hangt. Ze stoot met haar hoofd en schud met haar kop en uiteindelijk heeft ze het stukje beet... gelukkig keert ze naar de oppervlakte om te ademen! Ja wadde... we zwemmen verder en al gauw zien we een andere schildpad; Zij is eveneens aan het grazen maar houdt het voorlopig rustig. Ze blijft uit onze buurt en tegen de stroming in zwemmen heeft totaal geen zin dus laten we ze maar begaan; We vervolgen onze weg en naast murenen (super voor Gerda ?) zien we een mooi rif met nogal wat vissen en... langoesten! De reuzenkrabben zitten verscholen in de rotsen en de gifgroene murenen draaien en kronkelen in hun veel te enge gaten. 50 bar... einde duik... dit was al prima (zeker als eerste duik!). Na 45 minuten liggen we er terug in en duiken op Barracuda reef. We zijn nog maar net weg op dit rif in de vorm van de vingers van een hand of 2 barracuda’s glijden aan de oppervlakte voorbij. Ook dit is een driftduik en ernaartoe zwemmen is onmogelijk. We glijden over het witte zand en ook hier: veel vis, murenen en uiteindelijk nogal wat barracuda’s! Dit waren al 2 mooie duiken. We varen tegen een razend tempo binnen en voor we het weten staan we in het duikcentrum waar "zij" onze spullen spoelen en weghangen. Ja... dit is service! Wij zijn duidelijk met vakantie en mogen niets doen: geen flessen sleuren, geen flessen klaarmaken, niets ophangen of uitspoelen. Dit zijn we niet gewoon ?
We spreken voor morgen af: same place, same time (zelfde plaats, zelfde uur). De zon is ondertussen achter een dik wolkendek verdwenen en vermoedelijk zullen we haar vandaag niet meer zien. We springen nog snel in het zwembad, een caiperina, een lekker diner en ... morgen, morgen duiken we opnieuw!
Hasta manana....

Aankomst in Playa del Carmen.... (16-11-2011)

Gisteren zijn we gearriveerd in Playa del Carmen. Niets maar dan ook niets doet ons hier denken aan Mexico. Alle lijkt op Spanje: Playa d'Aro. Alles is hier kunstmatig en speciaal gefabriceerd voor de veeleisende toerist. Hier herken je zelfs niets terug van het Mexico dat wij gedurende de laatste 3 weken hebben leren kennen. Enkel het Spaans herinnert ons aan de voorbije weken, en dan nog... iedereen doet zijn uiterste best om ons in het Engels aan te spreken. Iedere verkoper tracht ons in hun zaak binnen te krijgen, al was het maar voor een "short look". Wij houden helemaal niet van deze sfeer en zijn blij dat we het "echte" Mexico en de "echte Mexicaan" hebben leren kennen! We checken in en gelukkig lijkt het hotel oké. Hotel Aventura Mexicana hebben we zelf geboekt via internet. De rondreis die we via NRV boekten zou hij na 2 extra nachten verblijf eindigen. Wij willen echter nog een weekje langer blijven want wij hebben nog een heel plezant vooruitzicht: “duiken”!.
We hebben ’s avonds een afspraak met Ron, de Nederlandse gids van NRV, en hij ontmoet ons in de bar van het hotel. Hij is oprecht blij ons te zien en peilt nog even naar de ervaringen van de afgelopen 3 weken. Hij had een mooie compensatie voor ons voorzien (waarvoor dank aan NRV) en hij zou eens navragen hoe het zit met onze transfer “out”. Volgens ons zit die in onze reisvoorziening maar hij weet het niet.... morgen weten we meer.
Na het inchecken en een goede nachtrust lopen we langs het duikcentrum: Pluto dive. Barbara, de verantwoordelijke verwachtte ons. Zij was er niet maar de nodige afspraken worden met Alfredo gemaakt. Morgen om 8u15 moeten we aan het duikcentrum zijn voor ons huurmateriaal en onze briefing. We hebben de “Sea Monkey Special” geboekt via internet. We gaan eerst 4 duiken doen in Playa del Carmen, daarna 2 in de cenoten en daarna, als afsluiter 2 duiken op Cozumel. We zijn benieuwd....
We brengen de wagen terug naar Europcar en we genieten van onze eerste dag zonneschijn, heerlijk!
Morgen... zien we hopelijk meer vis dan we tot nu toe zagen

Duik 3 en 4: Moc-che en Jardines... (19-11-2011)

Vandaag staan we opnieuw "ready to go" om 8u30 aan Pluto Dive. Alle flessen liggen al in de truck en ons duikmateriaal staat al netjes klaar. Vandaag duikt Alberto mee, de vriend van Barbara. De lucht ziet grijs en het waait! Dit betekent niet veel goeds... Alberto vertelt ook al dadelijk dat de havens nog open zijn maar dat we niet naar het Zuiden kunnen omdat de golfslag té hoog is en we dan nooit binnen geraken met onze boot. Ja mannen... zijn we dan uiteindelijk aan de kust om te duiken, en hebben we zo een weer!
We kleden ons om en met de duikpakken halverwege stappen we in de truck. De zee ligt er inderdaad alles behalve rustig bij: golven, grijze, donkere wolken, veel kleine bootjes in de haven (die vanwege het weer niet uitvoeren). Wij dus wel... flink als we zijn ?!
We klimmen aan boord (wat al niet gemakkelijk is in deze branding) en de captain vertrekt. De boot bulkt en slaat op het water. Gelukkig is onze eerste duikplaats niet zo ver: Moc-che. We equiperen ons en slaan op "go" achterover. We laten ons dadelijk zakken want met zo een golfslag... Het zicht onder water is behoorlijk slecht: omdat deze duikstek niet diep is en omdat het rif midden in een grote zandvlakte ligt, zorgt de deining voor opdwarrelend zand... Fotograferen zal zo niet eenvoudig zijn ?. Komt er nog bij dat ik me in Ierland waan: heel de zee zwiept van voor naar achter. 2m vooruit, 1m achteruit (de processie van Echternach is er niks tegen). Alle gorgonen zwaaien van links naar rechts (of van achteren naar voor, het is maar hoe je het bekijkt) en de vissen gaan rustig mee in deze zwiepende beweging. Probeer maar eens ne foto te trekken van een reuzenmurene die op het ene moment 2m van je af ligt te blazen en die je één tel later vlak voor je neus ziet verschijnen... Gerda had nog nooit murenen gezien maar hier kan je er niet naast kijken: supergroot, supergroen en superactief! We zwemmen verder, passeren enkele langoesten, meer murenen, koraalduivels en nog meer murenen... Veel vis is er! Veel meer dan in Egypte. We zitten op een gegeven moment midden in een kleurrijke school! Super.... Na 75 minuten geeft onze manometer aan dat de oppervlakte wacht en langzaam stijgen we. Tijdens het stijgen worden we bleek van de deining. We steken ons hoofd boven en wat we beneden al vermoed hadden (want het werd zo donker) is werkelijkheid: regen! Zitten we in Mexico en hebben wij regen... We varen tot tegen de kust en gaan aan wal want met dit weer aan boord blijven heeft geen zin: ofwel ben je zeeziek ofwel heb je "echte" zeebenen! We zitten onze surface time uit op het strand en merken dat de lucht steeds donkerder wordt... ja jongens... ze gaan het menen hier... wij springen zo elegant mogelijk terug aan boord (wat niet evident is in deze omstandigheden) en varen terug uit. De boot beukt op de golven? De regen en de golven slaan ons om de oren. Pak aan, bril op het aangezicht, vasthoudend en de golven incalculerend... dit zijn Noordzeetoestanden! We vragen of dit normaal is... no, no es normal... (neen, dit is niet normaal!). We varen naar stek 2, vallen zo snel mogelijk achteruit en laten ons zakken. Hier dezelfde omstandigheden: veel opwoelend zand, veel deining, weinig duikers (welke gek duikt bij zo een weer!) en veel, heel veel murenen! Geen schildpad vandaag maar wel enkele leuke roggen, platvissen, fluitvissen en reuzenschelpen. Na 70 minuten (en met een gevoel van zeeziekte) stijgen we naar de oppervlakte. Het ziet boven zwart, de golven staan hoog, heel hoog! We varen op een rustig tempo binnen, dansend op de golven. We bereiken eindelijk de kust waar de palmbomen schuin staan van de wind. De straten staan blank en er is geen mens te zien. Diegenen die we wel zien (die staan te schuilen voor dit rotweer) bekijken ons met grote ogen... Douchen in het duikcentrum heeft geen zin en in onze baduitrusting met enkel onze badhanddoek rond ons geslagen lopen we rustig door het onweer naar ons hotel. Zeiknat komen we er toe. De hoteleigenaar bekijkt ons met een vragende blik... Zijn we zo gaan wandelen? Neen, neen, gaan duiken!
De rest van de namiddag trekt het niet meer open en blijft het regenen. Zijn we in Mexico... hebben we 3 weken rondgereden waarvan 2 in een stikhete zon en nu zitten we aan de kust en nu regent het... We hopen dat morgen, tijdens onze rustdag, de zon terug te voorschijn komt...
Hasta manana!

duik 5 en 6 in de cenote Dos Ojos... (21-11-2011)

Gisteren was het “rustdag”. We hebben voor de eerste maal genoten van de zon die volop aanwezig was. 's Morgens na het ontbijt zijn we vertrokken voor een heeeeel lange wandeling langs het strand. De zee was nog steeds woelig en de lucht dreigend maar de zon scheen volop. We liepen als echte toeristen langs de waterrand en keken hoe nogal wat zandkastelen gebouwd werden door ijverige vaders en we keken toe hoe de zee deze prachtige sculpturen terug tot zandhopen herschiep... ook de kiters waren druk in de weer en ze tolden en draaiden op de onstuimige zee. We bleven richting zuiden wandelen en ook de zon draaide naar het zuiden mee. We kwamen terug door het centrum... Playa del Carmen is één groot winkelcentrum en de hoofdstraat is links en rechts bezaaid met souvenirwinkels, juwelenwinkels, sportwinkels en eet- en drankgelegenheden. Van het oude vissersdorp blijft niets meer over. De buildings schieten als paddenstoelen uit de grond en elk stukje grond wordt bebouwd. Heel erg veel Amerikanen en Canadezen en er lijken nogal wat buitenlanders hier hun permanente of tijdelijke verblijfplaats te hebben. We wandelen verder naar het hotel, duiken nog even in het zwembad en bedenken dat we de dag erna naar de Cenote “Dos Ojos” gaan om te duiken... Super!
Dos Ojos staat voor "2 ogen". Het is een cenote of grot die indertijd ontstaan is door een meteorietinslag. De Maya’s aanbaden hier de god van de regen en gooiden vaak levende offers (mensen) 's morgens vroeg in het koude water. Indien deze mensen 's avonds nog leefden werden zij eruit gevist om voorspellingen te doen voor het volgende jaar... Er is voor meer dan 60km aan onderaardse gangen maar er is slechts een klein gedeelte van deze grot toegankelijk voor het publiek. De grot staat vol met zoet water en hier en daar zouden wat visjes zwemmen maar het is hem niet te doen om de vissen of de fauna maar om de rotsformaties die zich in al die jaren gevormd hebben... we zijn benieuwd...
's Morgens staan we om 8u30 klaar aan het duikcentrum en de truck van Alex staat al klaar. Hij is een gecertificeerd divemaster om recreatieve duikers mee te nemen in de cenote. We rijden richting Tulum en achter Puerto Aventuras draaien we af. We rijden over de parking en plaatsen de wagen zo dicht mogelijk tegen de ingang van de cenote. We gaan eerst even te voet kijken naar de ingang: een aantal trappen naar beneden en daar ligt de opening van de cenote voor ons... super helder water en prachtig van kleur. We merken wel dat de ingang van de grot goed verlicht is maar dat je verder in de grot weinig of niets kan zien... licht zal nodig zijn …
We bekijken even het plan van de cenote en Alex legt ons uit dat er 2 duiken nodig zijn om deze grot te verkennen: lijn 1 (of de barby-line) zal ons met een maximale diepte van 10m leiden naar het langste parcours van de grot. Lijn 2 zal ons naar de "batcave" leiden. Er zijn een paar specifieke regels legt Alex uit:
• geen buddyparen. Iedereen zwemt achter elkaar met een maximale tussenruimte van 2 à 3 meter.
• Iedereen gebruikt de frogkick, een soort schoolslag die weinig of geen stof maakt. Omdat de ondergrond in de rots uit fijn gruis bestaat zou er anders té veel stof opdwarrelen en het zicht vertroebelen.
• Iedereen houdt zijn lamp aan en gebruikt de gebruikelijke duiktekens met lamp.
• Iedereen geeft aan als ze op 2/3 van hun luchtverbruik zitten. (140 Bar). Je hebt 1/3 van je lucht nodig om te gaan, 1/3 om terug te keren en 1/3 in geval van nood.
• Niemand houdt “the line” (een gespannen koord om het parcours aan te geven) vast of juist wel indien dit zo door Alex wordt aangegeven (in geval van een probleem).
• Iedereen zwemt boven “the line” (om niet verstrikt te geraken in de lijn).
• De doorgangen zijn overal breed genoeg zodat je er steeds met 2 naast elkaar door zou kunnen. Er is dus geen sprake van "grotduiken" maar van "cavernduiken".
• Indien Alex het aangeeft moeten de lichten afgedekt worden. (om een beter zicht te hebben op de mooie rotsformaties en het invallend licht).
• Er mogen geen decompressieduiken gedaan worden.


Vooruit! Wij zijn er klaar voor... We kleden ons om... een extra bovenvest want het is naar het schijnt maar 24°C (Brrrr) en we stappen volledig gefit naar het "eerste oog". We springen galant in het water en moeten inderdaad vast stellen dat het "wat" frisser is, maar goed zicht.... ongelooflijk... het lijkt of je in een glas spa-water springt ? We zijn op weg voor duik 1: de barby-line. Deze tocht leidt ons naar prachtige stalactieten en rotsformaties. Soms raken stalactieten en stalagmieten elkaar en krijg je zo een prachtige kolom. Het invallende licht zorgt voor een mooi schouwspel. Je ziet het licht werkelijk breken en in het water van richting veranderen. We zwemmen, zoals gevraagd, op de juiste afstand, op de juiste hoogte en in de juiste houding. We kijken rond en hier en daar merken we dat je naar boven zou kunnen indien nodig. Op de meeste plaatsen zitten we echter onder een rotsformatie. De lamp die we bijhebben is meer dan welkom want op sommige plaatsen is het donker. Je kijkt rond en overal zie je lampen van andere duikers die net als wij in groepjes van 5 (de divemaster met maximaal 4 duikers) rond schijnen om zoveel mogelijk impressies op te doen. Ik tracht wat foto's te nemen maar dit is niet eenvoudig. Mijn flash is niet sterk genoeg om heel het systeem te belichten en soms ook weer te sterk zodat het licht weerkaatst op het opdwarrelend stof. Maar niet geklaagd... dit is een belevenis op zich die we niet zo gauw gaan vergeten! Super. Na een 55-tal minuten komen we terug aan de trap waar we te water gingen. Hier hangen de volgende groepen al klaar om aan hun avontuur te beginnen. Wij klimmen met een grote smile naar boven... Even een kleine lunch en een beetje oppervlaktetijd en weile terug weg... We springen opnieuw in het koude water (dat nu precies nog kouder lijkt) gaan we voor line 2. Deze start opnieuw aan het eerste oog. Deze tocht is donkerder en iets dieper maar de stalactieten en -mieten zijn even (als niet meer) indrukwekkend! Het lichtspel is ongelooflijk en overal zie je lampen, invallend zonlicht en weerkaatstende flashlights. Super. We komen na ongeveer 30 minuten in de "batcave". Hier zouden vleermuizen hangen? Maar mijn lodderig oog ziet ze niet... we maken gedurende korte tijd oppervlakte en vergapen ons aan de vele stalactieten die in scherpe punten naar beneden hangen. (aja... "tieten" hangen en "mieten" staan hé…)
We vervolgen onze weg en komen nog ganse groepen snorkelaars tegen die gewoon in het zwemkledij (hoe moedig!) boven onze hoofden snorkelen (op de open plekken uiteraard). Na ongeveer 40 minuten zit duik 2 erop! Superervaring! Leuk dat we dit gedaan hebben.... Ik zou nu niet dadelijk 10 duiken boeken in de cenoten maar dit mochten we toch niet gemist hebben.
We kleden ons zo snel mogelijk om (niet alleen voor de vervelende muggen die steeds aanvallen als je ook maar 2 minuten stil staat maar ook voor de koude, want een beetje fris hebben we het nu wel). We rijden terug naar de diveshop en worden wederom getrakteerd op een regenbui om u tegen te zeggen... welkom in Mexico!
Eenmaal terug in Playa del Carmen is de regen verdwenen en genieten we nog na in de late avondzon. Een frisse pint, een frisse duik int zwembad en straks ... navertellen en foto's bekijken!
Morgen, morgen gaan we naar Cozumel... het duikparadijs! We zijn benieuwd?!

Duik 7 en 8 op Cozumel... (22-11-2011)

Vandaag moeten we om 9u aan het duikcentrum staan... we gaan immers duiken in een van de mooiste gebieden van deze streek. We zijn benieuwd!? We vullen de nodige formulieren in en al het materiaal wordt in de diveshop gelaten. We krijgen ander materiaal op Cozumel. Barbara heeft een taxi geregeld die ons naar de ferry moet brengen. Het is de bedoeling dat we die van 10u nemen en op Cozumel zal dan iemand met een plaatje "Pluto Dive" staan wachten. Daar doen we dan vandaag 2 duiken. We zijn goed op tijd, kopen ons ticket "enkele weg" aan de prijs van 13 USD/persoon en wachten rustig op de pier samen met nog honderden anderen die ook de oversteek wagen. Barbara had ons gezegd dat er 2 compagnies varen tussen het eiland en Playa del Carmen en dat de tijden aangegeven zijn op de "timetables". De witte en een gele ferrydienst werken onafhankelijk van elkaar en als je een retourticket koopt dan ben je verplicht met dezelfde compagnie terug te keren. Goed op tijd legt de ferry aan en wij stappen rustig aan boord. De boot zit goed vol met allemaal toeristen (niet allemaal duikers!). We varen een dik half uur en verlaten de ferry in Cozumel, het eiland vooral gekend van Cousteau en al zijn duikavonturen. Op de kade staat Toni te wachten. Hij is er al met de duikboot maar moet nog andere duikers oppikken: 11 Spanjaarden die ons gaan vergezellen op de boot. Wanneer iedereen aan boord is, vertrekken we snel richting diveshop. Wij hebben ons materiaal niet mee en Barbara heeft geregeld dat wij ook hier ons materiaal kunnen hebben. Onze maten worden gevraagd en voor we het weten ligt alles netjes klaar op de boot: vinnen, trimvest, ontspanner, vinnen en een splinternieuw duikpak! Alles past en met heel de groep zijn we weg richting duikstek 1: "Paso del Cedral" Het is een heel stuk varen en ondertussen worden de flessen gefit en krijgen we onze briefing: we kunnen "groot" wild zien, op 80 bar teken doen, driftduik, langs een wand maar af en toe gaat hij (Toni, onze gids) naar het blauwe om de grote vissen zoals adelaarsrog enz te zien. We bekijken elkaar en denken ja... mmm... adelaarsrog... dat zou te mooi zijn om waar te zijn. "En ook haaien?" Vragen we. Yes... is mogelijk... We zullen zien want vaak wordt veel beloofd en geven de vissen toevallig "niet thuis" juist als wij in het water liggen. John, ne jonge gast uit California vergezelt ons 4 en we springen na de groep Spanjaarden in het water. De stroming is in elk geval fel! Heel fel! We zakken langzaam (net iets té weinig lood met dat nieuwe duikpakje van hun) en laten ons mee glijden met de stroming. De kleuren zijn mooi, iets minder vis maar links van ons dadelijk een grote solitaire barracuda. Toni is al ver vooruit en ik krijg amper de kans om een paar foto's te trekken. Hij glijdt in een speedtempo door het blauw en draait plots af naar links, richting zand. Hij gebaart maar wij zijn te ver om duidelijk te zien wat hij bedoelt. We komen dichterbij en zien over de rand van het rif links de "vleugels" van een enorme adelaarsrog! Super! Alleen spijtig dat mijn toestel in de standby-stand gevallen is en dat het even duurde voor mijne Olympus wakker schiet... vlug een paar shots (hopelijk staat hij erop) en nog even filmen dan.... amai! Wat een beest! We kijken onze ogen uit... gracieus glijdt hij door het water (tegen de stroming in nog wel) en wij even gracieus de andere richting uit (met de felle stroming mee). Super! Hoe mooi en hoe dichtbij! Wij zijn hem gepasseerd op minder dan 3 meter en zien zeer goed de speciale kop met onderaan de witte "kin" met daarin een lachende mond... hij (of zij?) fladdert als een vlinder verder, zich van ons niets aantrekkend. Amai! Toni lacht en juicht onder water... yes! Dit zit al goed ?. We palmen (tegen de stroming in maar wie klaagt er nu?) terug met het rif aan de linkerzijde en we bewonderen de vele vissen en de reuzentonijn. In de verte op de bodem in het zand ligt iets... ik probeer dichter te geraken maar de stroming is té sterk. Ik kijk goed en stel vast dat er een heel grote rog met verschillende lobben zich tracht te verbergen voor mijne camera. Het lukt hem prima want hoe ik ook kijk door de lens... ik kan hem niet zien... hij camoufleert zichzelf door zand op te dwarrelen en zo de randen van zijn lichaam te bedekken. Hij is wel 3 meter lang, heeft een ronde vorm, verschillende lobben, een ronde snoet en op zijn rug een soort vin die naar achteren overgaat in een staartvin. Hij is net als zijn omgeving grijs met vlekken... Ja, volgens ons was het een gitaarrog.... Toni was té ver weg om terug te komen en blijft in een ijltempo langs het rif glijden. Wij volgen, af en toe een slag van onze vinnen bijgevend, want uiteindelijk willen we wel de ganse driftduik doen met op het einde een gangenstelsel. Voor we de kans hebben bij Toni te geraken zien we rechts een haai. Ik gebaar met mijn hand op mijn hoofd naar de rest van de ploeg... Toni en John, onze Amerikaan, zaten links en zagen ons niet dadelijk. Weile weg... de haai achterna... maar, zelfs met een paar vinslagen konden we deze dame niet volgen! De verpleegsterhaai glijdt door het water en trekt zich van die groep Belgen niets aan. Zij zwemt door de openingen van het rif op zoek naar voedsel (of wil ze ons ontwijken?). Toni heeft blijkbaar door dat de Belgen iets bijzonders gezien hebben en draait over het rif onze richting uit. Wij doen teken: "shark"! Hij kijkt en ziet haar nog net wegzwemmen! Ja, mannen, als dit geen duikje is.... daar tekenen wij elke dag voor. Ondertussen zijn we aan het einde van de drift en komen we bij de grotjes en gangen. We liggen al ruim een uur int water maar Toni gaat nog even met ons door het eerste gangenstelsel... Mooi, hoe het licht hier invalt! De vissen zijn hier talrijk aanwezig en de zonnestralen zorgen voor mooie taferelen. "Time is up" en Toni steekt zijn duim omhoog... veiligheidstrap, boei oplaten... nog even naar de diepte kijken... en de verpleegsterhaai trakteert ons nog op een mooi zicht. Ja, nu kan ik haar in mijn “klein toestelleke” krijgen! Ik weet niet of zij lacht, maar wij in elk geval wel! Superduik! Met een euforisch gevoel komen we aan boord. De Spanjaarden zagen de adelaarsrog niet, jammer! Wij dus wel ?.
Na een oppervlaktetijd van een dik uur krijgen we de briefing van de 2de duik. We duiken op Paradise reef. Minder diep, met veel vis, klein leven, geschikt voor fotografie, stroming mogelijk, zandstukken met mogelijkheid om zeepaardjes te zien.... ja, dezelfde gedachte als deze morgen... misschien ja? En dit kan toch niet dat we dit allemaal vandaag gaan zien? We springen erin (met iets meer lood) en vallen op ongeveer 10m diepte. Er is niet zoveel stroming en het rif is mooi. Veel vis en al dadelijk een rots met daaronder een heel groot aantal langoesten. Blenny's steken hun hoofdje uit rotsformaties en ook de octopus steekt zich weg voor mijne camera. Verschillende zandkleurige roggen zijn steeds vergezeld van een grote zwarte vis die boven hem zwemt. We verlaten als enige groep het rif en gaan richting zand. Nogal wat Gobiussen die samen met een garnaal in een gat in het zand zitten. We glijden in een rustig tempo verder als Roger opeens doet alsof hij op een paard zit: beide handen voor hem, knieën opgetrokken, wijzend naar iets groen/zwart tussen het gras. Jaja... een zeepaardje! Redelijk donker van kleur en redelijk groot… zo een 7cm schatten wij… het houdt zich vast met zijn staartje aan een grasspriet en wiegt in de deining op en af! John weet niet wat hij ziet... (wij vinden het trouwens ook fantastisch). Na de nodige foto's laten we ons zeepaardje voor wat hij is en zwemmen we verder over het zand. De roggen komen ons uitdagen en zwemmen tot vlak tegen de lens. Even later: nog een zeepaardje: een oranje/bruin deze keer. Deze kleurt mooier en lijkt nog sierlijker dan het eerste... het laat zich meedrijven en haakt telkens zijn staartje achter een stengel om zo toch nog het contact te houden met de bodem. We zijn al meer dan 60 minuten weg en we naderen ons eindpunt. Hier "moeten" we stijgen want dit is de plaats waar de ferryboten aanleggen en het laatste wat je wil tegenkomen is de schroef van een ferry of cruiseschip! De noodzakelijke groepsfoto en stijgen, safety-stop en osb. We komen aan boord met een smile van hier tot in Timboektoe. Ja, Dit waren 2 duiken om in te kaderen! Zo maak je ze zelden mee! John, onze Amerikaan heeft, met zijn 5 duiken in totaal, de duiken van zijn leven gedaan! Wij trouwens ook!!!!
We varen langzaam binnen en tijdens het varen worden de foto's al bekeken. We eten een lekkere lunch in het duikcentrum en voor we het beseffen zitten we op de boot richting haven want om 17 u vaart de ferry (en het is al 16u45!). Wij haasten ons, kopen ons retourticket, stappen en boord en off we go... terug naar Playa del Carmen. We wandelen nog even naar het duikcentrum, duikkap afgeven, verslag uitbrengen en afscheid nemen....
Ja, onze vakantie zit er bijna op! Morgen nog een laatste rustdag en dan donderdag... de whole way back! Terug naar ons koude Belgenland…
Het was super vakantie!!!!

De nabeschouwing... (23-11-2011)

Wist je dat...

• we deze rondreis maakten met 4: Roger, Gerda, Eric en ikzelf Ann.
• Mexico een prachtig land is om te bezoeken.
• Mexico City een metropool is die veel culturele hoogtepunten heeft.
• het Antropologische Museum in Mexico-City meer dan de moeite is!
• het 's avonds en 's morgens in Mexico-City koud kan zijn.
• Mexico-City op 2200m hoogte ligt.
• men in Mexico-City kan rondrijden met de Turi-bus die je naar al de toeristische attracties brengt en waar men kan op- en af stappen als je wil en waar je wil.
• de echte Mexicaan fier is en vooral veel aandacht besteed een zijn uiterlijk en zijn voorkomen.
• men veel respect heeft voor de toerist en dat men zeer beleefd en correct is.
• er in Mexico-City heel veel politie te zien is (die echter de toerist gerust laten)
• men in heel Mexico heel veel "topes" (verkeersdrempels) heeft en dat je er rustig moet overrijden om je wagen niet te beschadigen.
• je in Mexico gerust een wagen kan huren en het absoluut niet gevaarlijk is om zelf te rijden.
• iedereen je wil helpen... en vaak zonder er geld voor te vragen.
• de krokodillen “echt” waren!
• de vogels die we zagen wel degelijk gieren waren.
• pelikanen gewoon rond vliegen boven het strand op zoek naar voedsel.
• de piramides en de archeologische sites meer dan de moeite zijn!
• de straten heel zuiver zijn en overal wordt geveegd en geborsteld.
• het eten heel hygiënisch bereid wordt.
• blond bier "clara" wordt genoemd en donker bier "obscura" of "negra".
• het in San cristobal heel koud kan zijn (en dat vragen naar de airco in het hotel echt niet nodig is :-)
• de indianen een afstandelijk en vreemd volk zijn. Zij zijn liever gerust gelaten en houden niet van fotograferen.
• ijsjes in Mexico heel erg duur zijn
• gedroogde sprinkhanen smaken naar noten…
• er in Playa del Carmen veel Italiaanse eettenten zijn.
• je bij alles en nog wat citroen of limoen geserveerd krijgt.
• taco's (met eender welk sausje) steeds gegeven wordt als voorgerecht.
• je heel mooi kan duiken in Playa del Carmen.
• we heel mooie rondreis deden, op eigen tempo en met eigen wagen (die we wel een paar keer moesten ruilen...)
• dat we onze rondreis boekten bij NRV.nl en dat zij, naast een prima service ook een uitstekende nazorg verlenen!
• je zelf je rondreis kan samenstellen en dat je naar eigen goeddunken je rondreis kan verlengen. Deze verlenging kan je zelf boeken ofwel kan NRV dit voor jou doen.
• je een self-drive kan boeken maar dat je deze rondreis ook onder begeleiding van een Nederlandstalige gids kan doen…
• de inkomgelden van de piramides overal 51 pesos is maar dat je soms (vooral in het drukke Yucatan) geld moet betalen voor de provincie...
• je steeds moet vragen of iets pikant is! Vaak is het voor de Mexicaan "non-pikante" maar dan is het voor ons al "heet"...
• je in Mescal steeds een soort worm terugvindt, dit om te laten zien dat het alcoholgehalte van de drank zo hoog is dat de worm niet slacht wordt in de fles.
• onze hotelletjes tijdens de rondreis zeer goed meevielen (alleen jammer dat we ze zo slecht vonden – of lag het aan ons Emma?)
• deze hotelreserveringen gemaakt werden door NRV en dat in en uitchecken heel erg vlot verliep!
• wij niet zo veel gewandeld hebben als anders...
• veel meer culturele uitstappen gedaan hebben!
• wij ongeveer 3000 km aflegden en ongeveer 500 peso aan de tolwegen betaalden.
• je heel lekkere kip kan eten langs de kant van de weg.
• een wc een “bano” is.
• we een heel andere reis maakten dan naar Azië en dat ze absoluut niet te vergelijken valt met eender wat we al deden in het verleden.
• NRV een goede reisorganisatie is die alles zeer goed geregeld had ter plaatse (dank zij Ron waarschijnlijk... waarvoor onze dank!) en die ons op elk ogenblik het gevoel gaf dat we “au-serieus” genomen werden.
• duiken in Cozumel top is! Allemaal stromingsduiken…maar super!
• het duiken in de cenoten een belevenis op zich was! Om nooit te vergeten...
• steak bij de Argentijn lekker en vooral mals is!
• je elke dag friet "kan" eten als je wil maar dat dat echt niet moet.
• je elke avond een "happy hour" hebt, waar we dan ook gretig van gebruik maakten.
• onze hotelkamers altijd 2 dubbele bedden hadden… kwestie van wat plaats in bed te hebben hé
• bijna elke Mexicaan België kende! Is dit via onze Nationale voetbalploeg die in de jaren stillekes met Jean Marie Pfaff meedeed aan het wereldkampioenschap voetbal (en het nog niet zo slecht deed) of is dit via het feit dat we nog steeds geen regering hebben (en dat blijkt wereldnieuws te zijn) of vanwege ons berucht bier of vanwege de chocolade of vanwege "Brugge" of .... wie zal het zeggen maar in ieder geval... de meesten kenden "Brussels", the capital of Belgium!
• je in Mexico op elke straathoek een agent of controle ziet staan maar dat iedereen je gerust laat!
• je in Mexico Maya's hebt, maar ook Tolteken, Mexteken, Zolteken ... en ik weet niet wat voor nog "...teken" en dat ze allemaal verantwoordelijk zijn voor de cultuur en de erfenis van Mexico.
• de Maya's aan de oorsprong lagen van onze kalender en van de jaartellingen.
• de Zangeres Zonder Naam een dikke fout heeft gemaakt bij het zingen over "Mex-iiiiii-coooooo"... je kan zo een mooi land met zo een cultuur niet bezingen in 2 minuten 50... je hebt hier zeker een "full-CD" voor nodig!!